Home   Artykuły

Artykuły

 

Przykłady twórczego spędzania czasu z dzieckiem

Twórcze zabawy z dzieckiem:

  • rozwijają w sobie umiejętności psychospołeczne (umiejętność współpracy, nawiązywania kontaktów, nawiązywania i podtrzymywania relacji z innymi);
  • rozwijają w sobie umiejętności twórczego myślenia i rozwiązywania sytuacji trudnych i zaskakujących;
  • uczą zasad funkcjonowania w grupie;
  • pogłębiają więzi między rodzicem, a dzieckiem;

Ćwiczenia i zadania rozwijające twórczość dziecka z uwzględnieniem stopniowania trudności1

  • Praca z obrazkami o charakterze dynamicznym2:

Wariant I: nazywanie czynności i odczytywanie emocji postaci na obrazku przedstawiającym jakieś wydarzenie, fragment złożonej sytuacji, która wcześniej miała początek a później będzie miała zakończenie, domyślanie się dlaczego postać (lub obiekt) taki jest.

Wariant II: po wytworzeniu pomysłów na temat przyczyny sytuacji przedstawionej na obrazku dynamicznym dzieci kładą na dużym formacie papieru ilustrację (jej kserokopię) i dorysowują elementy, które wg nich mogą znajdować się poza ilustracją – powstaje obraz, który wyjaśnia przyczynę, nieznane elementy przedstawionej sytuacji, lub to co znajduje się poza ilustracją.

Wariant III: wyróżnienie przez dzieci elementów obrazka, opis pierwszego i drugiego planu, proponowanie przez dzieci głównej myśli logicznej obrazka, czyli tematu, uszczegółowienie opisu obrazka, wzbogacenie wypowiedzi dzieci poprzez postawienie pytania, stymulującego myślenie pytanie: „Co Cię zastanawia na tym obrazku? Co Cię dziwi? Czego chciałbyś/chciałabyś się dowiedzieć na temat tego wydarzenia, tej sytuacji, tej postaci?; dziecko tworzy własną historyjkę obrazkową lub opowiadanie na temat prezentowanego obrazka z uwzględnieniem początku, przebiegu i zakończenia sytuacji.

Uwaga: W początkowym okresie poznawania przez dzieci sposobu pracy z obrazkami, gdy nie potrafią one werbalizować prawdopodobnych wydarzeń i treści oraz odpowiadać na pytania nauczyciela „Co cię dziwi na tym obrazku, co cię zastanawia?”, zadawać należy jeszcze pytania pomocnicze: „Co wydarzyło się przed chwilą? Co wydarzyło się chwilę wcześniej?”; „Co wydarzy się za chwilę?” „Jak zakończy się ta historyjka?” „Dlaczego…? Jak…? Po co….?” „Co jest poza ilustracją? Co można by było dorysować wokół ilustracji?” „Jakie dźwięki mogłyby dochodzić z obrazka? Jakie zapachy?3

  • Mapa myśli

Wariant I: Tworzenie mapy myśli np. na temat Las”techniką Gwiazda”- dziecko wybiera i układa na papierze pakowym obrazki o tematyce związanej z lasem, rodzic rysuje strzałki od napisu lub obrazka „las” do kolejnych obrazków (np. grzyb, mrówka, drzewo, ptak, lis, wiewiórka, świerk);

Wariant II: Ćwiczenia i zabawy werbalne oraz plastyczne na temat niedostępny bezpośredniej obserwacji: O czymmoże śnić wiatr ?”wybieranie spośród udostępnionych przez rodzica obrazków i umieszczanie (lub naklejanie) ich na papierze wg techniki Gwiazda skojarzeń”wokół zapisanego pytania O czym śni wiatr?”(rodzic rysuje strzałki od pytania do kolejnych obrazków wybranych przez dzieci a dzieci próbują uzasadnić swoje wybory);

Wariant III: Dziecko samodzielnie lub z zespole rysuje mapę myśli techniką Gwiazda skojarzeń” na temat np. Zdrowie”Jak pomóc zwierzętom przetrwać zimę?”,Jak pomóc mamie w pracach domowych?”.

  • W czym są podobne i czym różnią się?

    Wariant 1: Wskazywanie różnic i podobieństw na obrazkach wydających się być z pozoru identycznymi;

Wariant 2: Wskazywanie różnic i podobieństw pomiędzy różnymi obrazkami, ale zgodnymi tematycznie (np. zabawy dzieci).

Wariant 3: Tworzenie przez dziecko dwóch (lub więcej) podobnych do siebie obrazków, zwierających różnice i podobieństwa, z wykorzystaniem dowolnych kształtów i barw.

  • Podobieństwa

Wariant 1: Spośród zbioru obrazków wskazywanie jednego nie pasującego do zestawu, np. palma – kwiatek – kaktus – kot(3 rośliny i 1 zwierzę); śliwka – łyżeczka – jabłko – winogrono(3 owoce i 1 przedmiot);

Wariant 2: Spośród zbioru obrazków (słów) np. Jabłoń/ słoń/ łyżwy/ komputer/ dom/ namiot/ książkadobieranie w pary, grupy – obrazów posiadających wspólne cechy. Co mają wspólnego ze sobą np. słoń i namiot?Wystąpienie jakiegokolwiek pomysłu jest istotne. Każde zauważone podobieństwo jest ważne. Najbardziej wartościowe dla rozwoju twórczego myślenia są podobieństwa oparte na rzeczywistych, ważnych, ale ukrytych wspólnych cechach obiektów, np. Słoń i namiot : mają swoje wnętrze, starzeją się z czasem, muszą być myte, nie można w nich robić dziur , itp.;

Wariant 3: Odnajdywanie funkcji lub wykorzystania dziwnego przedmiotu, np. torebka z dziurami, kawałek kabla. Określanie Czego może być częścią? Do czego może się przydać?

  • Funkcje bez przedmiotów

Wariant 1: Wymienianie i opisywanie wszystkich funkcji przedmiotu (np. łyżka, kubek, grzebień, itp.) codziennego użytku;

Wariant 2: Wymyślanie różnorodnych sposobów zastąpienia wybranego przedmiotu codziennego użytku, tak by móc obejść się bez niego, np. W jaki sposób pić bez użycia kubka? W jaki sposób czesać włosy bez użycia grzebienia? itp.;

Wariant 3: Projektowanie ulepszonego modelu przedmiotu codziennego użytku.

ZABAWY, KTÓRE POLECAMY WYKORZYSTAĆ W ZABAWIE Z DZIECKIEM W DOMU

ZABAWA NR 1 Ja i moje dziecko

Na jednym kartonie wykonaj z dzieckiem rysunek, który przedstawi was oboje i powie innym jak najwięcej o was

ZABAWA NR 2 Pudełko z niespodzianką

Doleciałeś na zagadkową planetę. Niestety, jest tam bardzo bardzo ciemno. Jedyny sposób, by poznać tą planetę, to poznać ją dotykiem….

(dzieci poznają planetę w środku pudła)

Namaluj świat jakie jest na tej planecie.

Kroki:

  • pozwól dziecku chodzić własnymi ścieżkami
  • pozwól odkrywać, łączyć, poznawać
  • nie oceniaj wytworów
  • motywuj do zadawania pytań
  • nie odbieraj nadziei „to niemożliwe” – takie niemożliwe rzeczy to odkrycia na miarę Nobla!


ZABAWA NR 3 Pozwól mi oglądać świat

Materiały: karton i klej

Idź z dzieckiem na spacer. Kiedy znajdzie coś ciekawego, pozwól mu przykleić to na kartonie, tam gdzie chce. Niech zadecyduje także, co zrobić z eksponatami, których nie da się przykleić.

ZABAWA NR 4 Jak… (metaforyzowanie i skojarzenia)

Kończymy zdania: przedszkole jest jak…wakacje są jak…dom jest jak…

Rodzic z dzieckiem w parze wymieniają wszystkie rzeczy, które kojarzą mu się z przedszkolem.

ZABAWA NR 5 Rysunek z kółek (transformowanie)

Za pomocą małych i dużych kółek dzieci przedstawiają np. biedronkę, żabkę, lub tworzą dowolny obrazek

ZABAWA NR 6 Poszukaj (abstrahowanie)

Poszukaj czegoś, co jest…

  • ciepłe
  • zimne
  • niebieskie
  • miękkie
  • przyjazne
  • dobre

ZABAWA NR 7 Uczucia

Pokaż ciałem złość, smutek, lęk, radość, satysfakcję…

ZABAWA NR 8 Potwór strachu

Rodzic i dziecko wykonują z papieru pakowego postać potwora, który zawiera wszystkie lęki. Po wykonaniu dziecko wymyśla sposób przeobrażenia się w bohatera, który ma sposób na pokonanie potwora (może go zniszczyć). (może to być także potwór złości)

ZABAWA NR 9 Ślepiec

Rodzic z dzieckiem ustawiają się parami, dziecko ma zawiązane oczy chustką a rodzic go prowadzi za rękę, następnie – zmiana ról. Ćwiczenie ma na celu pogłębienie wzajemnego zaufania i relacji. Rodzic może uzmysłowić sobie, co jest dla niego ważne podczas prowadzenia dziecka, zaś dziecko ma okazję nauczyć się odpowiedzialności za prowadzenie rodzica.

ZABAWY WYCISZAJĄCE:

  • Rodzic i dziecko leżą obok siebie i szeptem rozmawiają, co miłego ich ostatnio spotkało
  • Jeśli jest możliwość położenia się na kocu na powietrzu, można obserwować chmury i nadawać im nazwy

1Ćwiczenia opublikowane przez E. Płóciennik i M. Just na stronie internetowej projektu Mazowieckie Małe Przedszkola w artykule Nigdy nie jest za wcześnie. Oswajanie twórczej rzeczywistości edukacyjnej”

2E. Płóciennik, A, Dobrakowska, Zabawy z wyobraźnią, Wyd. AHE, Łódź 2009.

3 Modyfikacja i przystosowanie pomysłów wg K.J. Szmidta i J. Bonar.

Poleca  mgr  Danuta Maciaszek-nauczycielka przedszkola

 

Rozwój aktywności twórczej dziecka w wieku przedszkolnym

I.Pojęcie twórczości

Myślenie twórcze to ostatnio bardzo popularny termin, ale trudno go jednoznacznie określić, gdyż ma bardzo szeroki zakres. Obejmuje efekty działalności twórczej, postawy, zdolności, czynności, procesy, powoduje znaczące zmiany w świadomości społecznej, kulturze, nauce, technice, a także w życiu codziennym. Wiąże się z nim pojęcie kreatywności, wymaganej na wielu stanowiskach, w wielu zawodach. Kreatywny powinien być współcześnie menedżer, dziennikarz, nauczyciel, dyrektor, burmistrz, a także kucharz, stolarz i sprzedawca.  „Wbrew tradycyjnemu pojmowaniu twórczości, nie jest ona wyłącznie przywilejem artystów i uczonych, lecz może ona mieć miejsce w każdej strefie ludzkiej aktywności. Produkt zasługujący na miano twórczego może mieć dowolną postać i być nie tylko dziełem sztuki, odkryciem czy oryginalną maszyną, lecz równie dobrze- projektem organizacyjnym, metodą treningu sportowego, żartem itd.” twierdzi Z. Pietrasiński .

We współczesnej psychologii, spośród koncepcji twórczości, najszerzej rozumianą aktywność twórczą prezentuje ujęcie humanistyczne (E. Fromm, A. Maslow, C. Rogers). Z tej perspektywy „…twórczość to postawa i każdy człowiek jest z natury twórczy…”. „…Jest to zdolność dziwienia się, stawiania pytań, dociekania…”.

Do najważniejszych dla rozwoju postawy twórczej cech człowieka należy zaliczyć:

1. Szczególny sposób spostrzegania świata – osoby twórcze widzą konkretne zjawiska ze wszystkimi szczegółami; potrafią myśleć abstrakcyjnie (klasyfikują i kategoryzują zjawiska i rzeczy); poznają świat umysłowo i racjonalnie, konkretnie i pojęciowo; nie utraciły też zdolności dziwienia się, zaciekawienia, popadania w zdumienie, choć posiadają wszechstronną wiedzę;

2. Otwartość umysłu i tolerancja dla dwuznaczności – człowieka twórczego wyróżnia elastyczność, brak sztywności myślenia, a także zdolność odbierania i tolerowania informacji sprzecznych, konfliktowych, dwuznacznych; niejednoznaczność pociąga go i pobudza do działania; jest w stanie czerpać informacje z wielu źródeł i przez dłuższy czas;

3. Niezależność i odwaga – osoby twórcze znacznie rzadziej ulegają wpływom otoczenia społecznego, mniej obawiają się tego, co mówią i czego wymagają od nich inni ludzie; krytykowani i zwalczani zachowują niezależność w sądach i działaniach; mniej obawiają się niepowodzeń, bo akceptują same siebie i zdolne są wyrażać własne myśli i przekonania; ich niezależność jest ściśle związana z odpornością na brak nagród zewnętrznych i pochwał;

4. Spontaniczność i ekspresyjność – zachowanie osoby twórczej jest mniej kontrolowane i hamowane niż u innych ludzi; ma zdolność ekspresyjnego wyrażania swoich myśli i uczuć; chętnie podejmują próby wyrażania siebie poprzez formy ekspresji twórczej (śpiew, taniec, muzykowanie), choć nie zawsze posiadają zdolności w tym zakresie, a wszelkie braki nadrabiają radością i spontanicznością;

5. Brak obaw przed nieznanym – ludzi twórczych cechuje pociąg do zagadek, tajemnic, niejasności; potrafią podjąć nową działalność, która jest uważana za niepopularną lub ryzykowną; nie obawiają się zmiany miejsca zamieszkania; często interesują się sekretami przyrody, zagadkami historii i tajemnicami funkcjonowania człowieka, choć nie są specjalistami w tych dziedzinach;

6. Zdolność koncentracji i fascynacja zadaniem – osoby twórcze są zdolne do dłuższej i głębszej koncentracji na tym, co robią, niż inni ludzie; tworzeniu oddają się całą swoją osobą; skupienie uwagi na wykonywanej czynności łączą z żywym zainteresowaniem i fascynacją, która wywołuje u nich uczucia dodatnie;

7. Życzliwe poczucie humoru – człowiek twórczy ma filozoficzne poczucie humoru, tzn. śmieje się razem z innymi ludźmi, ale nie z ludzi.

8. Zdolność do integrowania przeciwieństw – człowiek twórczy potrafi łączyć w całość to, co oddzielnie i przeciwstawne; obowiązek jest dla niego przyjemnością; różnica między pracą (nauką) a zabawą jest w tym przypadku nieuchwytna; zmienia wiele dychotomii w jedność.

Postawa twórcza w tej koncepcji opisywana jest również za pomocą takich wyznaczników jak:
- nowatorstwo (oryginalny, pełen inwencji stosunek do rzeczywistości, wyobraźnia, fantazja, otwartość, spontaniczność, przezwyciężenie poczucia bezsilności)
- zaangażowanie emocjonalne (entuzjazm, natchnienie, integracja twórcy z dziełem)
- spostrzegawczość i inteligencja (logiczne myślenie, umiejętność korzystania z doświadczeń, abstrahowanie)
- postawa etyczna (poszukiwanie prawdy, wierność samemu sobie, odpowiedzialność za swoje czyny)
- umiejętność działania i sprawność techniczna.

Lista tych cech wyznacza wychowawczy wzorzec człowieka twórczego.
Wychowanie twórcze, w ujęciu psychologii humanistycznej, polega zatem nie na rozwijaniu wąskich uzdolnień, lecz na stwarzaniu warunków do rozwoju tych cech i uczeniu się w wolności. Proces ten musi angażować całą osobę ucznia – nie tylko intelekt, ale i uczucia
W ujęciu poznawczym ( psychologia poznawcza ) – twórczość utożsamiana jest z procesami myślenia twórczego, ale pojęcie to zawęża się jedynie do sfery poznawczej człowieka ( bez emocjonalnej ). W takim ujęciu efektem twórczości jest nowy, oryginalny, nieznany i społecznie wartościowy, użyteczny wytwór. Rozszerzając: myślenie twórcze dotyczy tzw. problemów twórczych, które są:
- obiektywnie nowe – czyli nie były dotychczas rozwiązywane przez ludzi
- społecznie ważne (teoretycznie lub praktycznie)
- otwarte – czyli niewystarczająco określone, w których początkowe informacje są bardzo skromne
- dywergencyjne – czyli istnieje wiele poprawnych i wartościowych ich rozwiązań

Według podejścia poznawczego twórczość to proces rozwiązywania problemów. Psychologowie poznawczy nazywają twórczość „ myśleniem produktywnym” i uważają, że nie różni się ono od innych rodzajów myślenia, czyli przebiega wg tych samych procesów, operacji umysłowych.

Ciekawą koncepcją myślenia i zdolności twórczych stworzył J.P.Guilford. Uważa on,
że myślenie twórcze (a więc twórczość – wg psychologii poznawczej), jest możliwe dzięki pewnym cechom umysłu, zwanym zdolnościami twórczymi. Są to :
- wrażliwość na problemy, czyli zdolność dostrzegania nowych problemów
- giętkość myślenia (szybka zmiana kierunku poszukiwań i przystosowywanie metod rozwiązywania problemów do zmieniającej się sytuacji) niektórzy autorzy uważają, że giętkość jest najważniejszą cechą umysłu twórczego
- oryginalność myślenia ( wytwarzanie pomysłów zaskakujących, niezwykłych, odmiennych od dotychczas znanych prób rozwiązań)
Zatem postawę twórczą w aspekcie poznawczym określają : łatwość przyswajania nowych doświadczeń i informacji do zasobu dotychczasowej wiedzy jednostki, stałe modyfikowanie wewnętrznego systemu samoocen – jako podstawa niezależności sądów, łatwość operowania informacjami w celu wykrycia podobieństw, różnic i tworzenia kombinacji.
II. Rozwijanie aktywności twórczej

Niezależnie od przyjmowanej orientacji badacze uważają, że aby ukształtowały się pożądane umiejętności, muszą być one poddane treningowi. Wielokrotne, intensywne i częste próby zwiększają prawdopodobieństwo opanowania w/w umiejętności (czyli zdolności twórczych). Nie są to więc umiejętności „dane nam”!
Metody rozwijania zdolności twórczych muszą być dostosowane do wieku jednostki, jego aktualnych możliwości i predyspozycji oraz powinny bazować na posiadanych już umiejętnościach. Najlepszym momentem na podjęcie takich działań jest wiek przedszkolny – wiek intensywnego rozwoju wyobraźni dziecięcej i zabaw twórczych.
Twórczość jest cechą silnie związaną z ciekawością świata. Zadaniem przedszkola i rodziców jest przygotowanie dziecka do aktywnego twórczego życia. Dzieci zdolne łatwo odbierają i przetwarzają informacje o otaczającym nas świecie. Cechują ich specyficzne cechy indywidualne, takie jak pomysłowość, entuzjazm, chęć do działania, wysoka samoocena, popularność wśród rówieśników. Każde dziecko posiada pewien potencjał twórczy, to od poziomu naszego zaangażowania zależy poziom rozwoju twórczego dziecka. Rozwój i kształtowanie twórczego myślenia jest jednym z zadań edukacji. Aby kształtować umiejętności twórcze należy stawiać dziecku pewne zadania, stwarzać odpowiednie sytuacje, oraz zapewnić warunki emocjonalne i materialne. Najlepszym momentem na kształtowanie twórczości dziecka jest wiek przedszkolny. Dzieci w tym wieku mają ogromną wyobraźnie i potencjał, wykazują się pomysłowością plastyczną, muzyczną, ruchową. Zdolności te należy w dziecku rozwijać i rozbudzać. Zdolności, które nie są stymulowane ulegają zahamowaniu.

Wychowanie do twórczości i kształtowanie osobowości rozpoczyna się na łonie rodziny. Aktywność twórcza dziecka powinna mieć zapewnione odpowiednie warunki do rozwoju. Trzeba szanować spontaniczność dziecka, pozwolić mu działać, unikać zachowań, które mogłyby hamować dziecięcą ekspresję. Dziecko powinno pracować samodzielnie, rodzice nie mogą mu nadmiernie pomagać, wyręczać, czy narzucać swoich pomysłów i rozwiązań. Nie można też występować jako osoba nieomylna, wszechwiedząca, której wszyscy muszą się podporządkowywać. Trzeba pozwolić dziecku na wyrażanie własnych sądów, a także pokazać mu, że każdy ma do tego prawo. Ważna jest atmosfera w rodzinie: dziecko powinno współuczestniczyć w życiu rodzinnym, podejmowaniu decyzji, być szanowane, akceptowane, swobodne w rozwijaniu wyobraźni i tworzeniu.

Zdarza się, że naturalna potrzeba aktywności twórczej dziecka jest hamowana przez dorosłych: „Nie dotykaj, bo się pobrudzisz!”, „Nie ruszaj, bo zepsujesz” „Rysuj kredkami, bo jak weźmiesz farby to wszystko zachlapiesz”, „Zostaw ten stary koc, jutro ci kupię kolorowy namiot”, „Wyrzuć ten kij, masz przecież świecący miecz”, „Nie, te pudełka są do wyrzucenia, nie do zabawy, nie składaj śmieci” itp. Znacie takie sytuacje, prawda? Wyjąwszy kwestie bezpieczeństwa, nie należy na każdym kroku temperować dziecka, trzeba dać mu swobodę twórczą w zabawie, co zaowocuje potem twórczym podejściem do rozwiązywania problemów.

Dziecko ma nad dorosłymi tę przewagę, że nie jest ograniczone schematami, ma niesamowita wyobraźnię i naturalną ciekawość świata. Bez trudu znajdzie dziesięć nietypowych zastosowań długopisu, zaadaptuje do zabawy krzesełko raz jako okręt, drugi raz jako konia, innym razem jako królewski tron, czy potwora czyhającego za stołem.

Jak rozwijać dyspozycje twórcze dzieci w wieku przedszkolnym ?

- tworząc warunki do rozwoju zabawy(dziecko przejawia w zabawie te same właściwości, które określane są jako wskaźniki postawy twórczej, wyraża swój twórczy stosunek do świata) – trzeba podtrzymywać naturalne zabawy dzieci, dostarczać mu okazji do działania w sytuacjach fikcyjnych, pozorowanych, działaniach na zastępnikach
- tworząc warunki do rozwoju wyobraźni czyli zdolności umysłu do tworzenia wyobrażeń opartych na aktualnych lub wcześniejszych doświadczeniach zmysłowych, wykraczania poza dostarczone
informacje, dostrzegania nowych jakości w rzeczach znanych)
- tworząc warunki do rozwoju spontaniczności dziecka (cechy niezbędne dla powstawania autonomii psychicznej), to czy ta cecha ujawni się, rozwinie i przetrwa, zależy od czynników wewnętrznych (układu nerwowego) i zewnętrznych (oddziaływań środowiska – rodziców i nauczycieli).
Rola dorosłego (rodzica, nauczyciela) w procesie rozwijania aktywności twórczej dziecka sprowadza się zatem do roli animatora sytuacji, w których dziecko będzie mogło i chciało przejąć inicjatywę działania. Do twórczego myślenia trzeba dzieci zachęcić i przygotować. Służą temu specjalne ćwiczenia, które mają na celu zaktywizowanie dzieci i pobudzenie ich do specyficznego sposobu myślenia. Ćwiczenia te można stosować w każdej zabawie i w każdym czasie – zarówno w przedszkolu, jak i w domu.

Oto kilka przykładów zabaw wspomagających rozwój twórczego myślenia:

ZABAWY WSPOMAGAJĄCE WYOBRAŹNIĘ I ROZWÓJ MOWY

Kuferek skarbów
Nauczyciel wyciąga z kuferka zgromadzone w nim przedmioty i pokazuje dzieciom. Zadaniem dzieci jest odgadnąć do czego służy każdy przedmiot. Następnie dzieci wymyślają inne zastosowanie znanych na co dzień przedmiotów.

Snuj się, snuj bajeczko

Nauczyciel wprowadza nastrój i zaczyna opowiadać wymyśloną bajkę np. dawno, dawno temu, za lasem, w maleńkiej chatce mieszkała dziewczynka… Kolejne dziecko opowiada dalej dodając jedno swoje zdanie itd. Na zakończenie dzieci podejmują próbę odtworzenia całej bajki. Mogą odegrać ją w formie dramy, scenki rodzajowej lub pantomimy.

Teatr małego aktora
Dzieci podzielone na kilka grup. Każda z grup otrzymuje zadanie do wykonania, a polega ono na wymyśleniu i przedstawieniu krótkiej historyjki na podany przez nauczyciela temat np. zakupy w sklepie, wizyta u lekarza itp. Grupy nie mogą się ze sobą kontaktować. Dla pełniejszego wyeksponowania granej roli mogą skorzystać z przygotowanych wcześniej przez nauczyciela rekwizytów. Następuje prezentacja poszczególnych grup, a pozostali uczestnicy odgadują miejsce akcji lub tytuł prezentowanej bajki czy opowieści.

Skarbnica
Zabawa polega na wymienianiu słów według określonych wymogów treściowych. Dzieci wymieniają rzeczy – obiekty np. tylko białe (śnieg, mąka, cukier itp.). Następnie nauczyciel dodaje kolejne kryterium: wymień rzeczy lub obiekty białe i miękkie itp. Nauczyciel może podawać różne kryterium w zależności od opracowywanej tematyki.

W krainie fantazji
Dzieci zastanawiają się, gdzie chciałyby się przenieść: w przeszłość lub w przyszłość. Nauczyciel podpowiada, że aby się tam przenieść, należy użyć swojej wyobraźni. Tam każde dziecko zobaczy siebie, co robi, kto tam jest, jak wygląda kraina, jak się tam czuje itp. Dzieci opowiadają o swojej krainie fantazji, mogą też przedstawić ją w formie plastycznej.

Podobieństwa i różnice
Dzieci dobierają się dwójkami i losują pojęcia przeciwstawne np. bogaty-biedny, wysoki -niski, słodki -kwaśny, wolny -szybki itp. Każda z par ma zaprezentować wylosowane pojęcie. Zadaniem pozostałych uczestników jest odgadnięcie, o jakie pojęcie chodziło.

Przedstawione zabawy rozwijają podstawowe operacje umysłowe myślenia twórczego. Dominują w nich metody poszukujące, ekspresyjne i praktyczne, najbardziej wyzwalające aktywność twórczą dziecka.

ZABAWY ĆWICZĄCE PAMIĘĆ

Podaj kolejność
Za parawanem jest zgromadzonych kilka przedmiotów. Nauczyciel odsłania parawan, dzieci przyglądają się przedmiotom zapamiętując ich kolejność. Nauczyciel ponownie zasłania parawan a zadaniem dzieci jest wymienić przedmioty w kolejności. Utrudnieniem może być podanie koloru każdego z przedmiotów.

Co się zmieniło?
Dzieci siedzą w kole. Wybrane dziecko wychodzi z sali , a pozostałe dzieci zmieniają coś w swoim wyglądzie (kilkoro dzieci). Wybrane dziecko ma znaleźć różnice w wyglądzie dzieci.

Zapamiętaj
Dzieci siedzą w kole. Wybrane dziecko wykonuje jeden prosty ruch np. kiwa głową. Kolejne dziecko powtarza ruch kolegi i dodaje swój. Następne dziecko powtarza ruchy kolegów dodając swój ruch. Zabawę prowadzimy z niewielką ilością dzieci.

Wyliczanki
Człowiek może mieszkać w …….
Człowiek może siedzieć w ……
Narzędziem pracy człowieka jest …….

Dopasuj
Dzieci siedzą w kole i przyglądają się sobie. Jedno z dzieci stoi tyłem do środka koła. Nauczyciel wskazuje jedna osobę, którą wszyscy będą opisywać (wygląd zewnętrzny). Dziecko stojące tyłem ma odgadnąć, o kogo chodzi.

ZABAWY ROZWIJAJĄCE ZDOLNOŚCI SKOJARZENIOWE I SPOSTRZEGAWCZOŚĆ

Skojarzenia
Nauczyciel prezentuje dowolny obrazek pytając dzieci z czym im się kojarzy. Dzieci podają swoje skojarzenia lub tworzą rysunki np. Co kojarzy mi się z latem? Dzieci swoje skojarzenia mogą rysować w formie małych piktogramów dookoła obrazka wyjściowego.

Znana postać
Nauczyciel zaczyna opowieść opisując dzieciom znaną postać bajkową np. Kopciuszka. Podczas opowiadania za każdym razem dodaje jedno zdanie na temat tej postaci. Zadaniem dzieci jest jak najszybciej odgadnąć o jaką postać chodzi.

100 określeń
Dzieci próbują definiować znane przedmioty codziennego użytku. Jak myślicie, jak moglibyśmy nazwać stół? W odpowiedzi jedna z cech powinna być wyabstrahowana np. stół to olbrzym na szczudłach, to wielka deska na 4 nogach, to kolega ławy itp.

Wymień 5 przedmiotów
Dzieci ustawione w kole, przy dźwiękach muzyki podają sobie piłkę. Gdy muzyka umilknie dziecko, które jest w posiadaniu piłki losuje z czarodziejskiej kuli jedną z liter. Ma wymienić 5 przedmiotów zaczynających się na podana literę, a piłka krąży dalej po kole. Gdy piłka wróci do dziecka, a ono nie wymieni 5 przedmiotów daje fanta.

Magiczna plama
Każde dziecko otrzymuje kartkę, którą składa na połowę. Na jedną połowę kartki wyciska kilka kropel tuszu i przykłada druga połową dokładnie przyciskając. Po rozłożeniu kartki ma dwie identyczne plamy. Próbuje porównać z czym mu się plama kojarzy. Potem obrysowuje pisakiem wyobrażoną postać dorysowując inne charakterystyczne elementy postaci.

Magiczny przedmiot
W czarodziejskim woreczku znajduje się kilka przedmiotów trudnych do identyfikacji. Za pomocą dotyku dzieci mają odgadnąć nazwę przedmiotu i podać do czego on służy.

ZABAWY ROZWIJAJĄCE KONCENTRACJĘ UWAGI

Słuchaj uważnie
Dzieci siedzą w kole. Kilkoro z dzieci jest wybraną postacią z opowiadania, które nauczyciel zaczyna opowiadać. Jeżeli dziecko rozpozna postać, którą prezentuje, obiega siedzące dzieci w kole i wraca na swoje miejsce. Nauczyciel stara się tak opowiadać, aby każde dziecko miało możliwość wystąpienia.

Pilot w samolocie
Nauczyciel wybiera dwoje dzieci. Jedno jest pilotem samolotu i ma zamknięte oczy, natomiast drugie odgrywa role kapitana wieży kontrolnej i za pomocą słów kieruje samolotem, aby bezpiecznie wylądował na lotnisku. Pilot musi maksymalnie się skoncentrować, poruszając samolot między ustawionymi na dywanie przeszkodami.

Kacper mówi wam
Nauczyciel wybiera jedno dziecko, które będzie Kacprem, a reszta dzieci będzie go naśladować. Przed pokazaniem kolejnej czynności Kacper wypowiada słowa: Kacper mówi wam np. klaśnijcie nad głową. Jeżeli Kacper nie poprzedzi czynności magicznymi słowami, wówczas dzieciom nie wolno go naśladować. Które z dzieci się pomyli odpada z gry.

Wprawki pantomimiczne
Zabawa wymaga ciszy i koncentracji uwagi. Nauczyciel zaprasza dzieci do inscenizowania różnych scenek rodzajowych, np. przechodzimy ostrożnie po oblodzonej kładce, wspinamy się na wysoką skałę, chodzimy po kamieniach, dekorujemy tort, omijamy kałuże itp.

Personifikacja
Nauczyciel wspólnie z dziećmi wybiera przedmiot znany dzieciom z życia codziennego np. krzesło i razem nadają mu jak najwięcej ludzkich cech. Nauczyciel naprowadza dzieci pytaniami: co krzesło robi, gdzie mieszka, kogo lubi, jak spędza czas, jak się zachowuje itp.

Kim jestem?
Dzieci losują kartoniki z różnymi postaciami np. żaby, króla, dziewczynki itp. Każde z dzieci ruchowo lub werbalnie przedstawia daną postać.

Wszelkiego rodzaju zagadki, zgadywanki, zabawy w układanie wyrazów, wymyślanie, opowiadanie „co by było, gdyby…”, kalambury;

ZABAWY RYSUNKOWE

Zabawy związane z rysowaniem, malowaniem – np. narysuj potwora, albo zwierzę, które nie istnieje, rysowanie z zamkniętymi oczami, dorysowywanie brakujących elementów, wykonywanie ludzików, pacynek, zabawek z różnych materiałów (kasztany, plastelina, puste opakowania, papier, masa solna itp.)
Kreatywne rysowanie. Przekształcenie konturowego rysunku w coś zupełnie innego (np. krzesła w pojazd) lub w podobny przedmiot, ale nie istniejący w rzeczywistości (np. kontur samochodu w pojazd z przyszłości, z kosmosu, z krainy fantazji). Odmianą tej metody jest tworzenie obrazów przez dorysowywanie elementów do barwnych plam, linii, figur geometrycznych. Przykładowe wersje dla młodszych dzieci:
Trójkącik Dorosły rozdaje dzieciom karty z narysowanymi trójkątami (im więcej, tym zadanie trudniejsze, dlatego zaczynamy od kilku) i prosi: Każdy z trójkątów zamień na inny rysunek!
Wesołe koty Dorosły rozdaje dzieciom karty z narysowanymi konturami kilku kotów, prosząc, aby każdego kota pokolorować w inny sposób, używając tylko jednej kredki lub ołówka ( różne wzory na każdym kocie ).
Wszystkie kredki chcą rysować
Dorosły prosi dzieci: Przed wami leżą pracowite kredki. Pozwólcie, żeby każda narysowała coś na waszej kartce. Każda chce narysować coś ładnego i co innego. Skończycie, kiedy wszystkie kredki popracują na waszym obrazku.
Malowanie do muzyki na zadany lub dowolny temat. Przy dźwiękach muzyki (zróżnicowanych fragmentach utworów) dzieci malują:
- dwiema kredkami w jednej ręce (najlepiej każda w innym kolorze),
- obiema rękami (w każdej kredka),
- farbami – pędzlem, wacikiem, palcami,
- kolorową kredą
ZABAWY RUCHOWE

Taniec części ciała. Przy tanecznej muzyce dorosły prosi dzieci, żeby „tańczyły”: tylko nosem, ustami, palcami, brzuchem, dłońmi, kolanami, językiem, łokciami, policzkami, na końcu całym ciałem
Przedstaw się. Każdy uczestnik zabawy przy dźwiękach muzyki pokazuje jakiś gest, ruch, powtarzany przez pozostałych

Improwizacje. Dziecko próbuje opowiedzieć tańcem jakąś historię zasłyszaną w muzyce (najlepiej klasycznej).

Pomysłów na zabawy jest mnóstwo, wystarczy tylko trochę inwencji, chęci i gotowe! Świetna zabawa, łącząca naukę z rozrywką dla małych i dużych.

Poleca mgr D.Maciaszek  -  nauczycielka przedszkola

Kontrowersje wokół obrazów 3D Wyróżniony

Kiedy efekt trójwymiarowego obrazu z wielkich ekranów przeniósł się na mniejsze gabarytowo technologie (jak przenośne konsole do gier czy telewizory), ich producenci niemalże jednym głosem oświadczyli, że dzieci do 6 roku życia, oglądając tego typu obrazy, mogą doświadczyć ich negatywnego wpływu na zdrowie.

Specjaliści zajmujący się okulistyką na Uniwersytecie Berkley w Kalifornii sprawdzili, jak widzowie reagują na efekt 3D. Wyniki pokazują, że oglądanie z bliska obrazów w tej technologii może powodować zmęczenie oczu i rozmycie wizji. Część badanych skarżyła się również na bóle głowy oraz trudności w koncentracji. Wykazano, że, po dłuższej ekspozycji na ten efekt, niektórzy widzowie potrzebują kilkunastu minut na przyzwyczajenie wzroku do normy (przedmioty realne wydają im się mniejsze, a odległości między przedmiotami są błędnie odbierane).

Chociaż zaobserwowane przypadłości wykryto u dorosłych (badania nie powtarzano na dzieciach ze względów zdrowotnych), jednak to dzieci są grupą najbardziej narażoną na negatywny wpływ obrazu trójwymiarowego. Człowiek rodzi się z niewykształconym zmysłem wzroku i uczy się patrzenia przez pierwsze lata życia poprzez różne wrażenia wzrokowe. Wtedy również kształtują się ostatecznie mięśnie oka. Zbyt częste pokazywanie dzieciom obrazów 3D jest niewskazane, gdyż wiąże się z zachwianiem normalnego patrzenia i mechanicznym zmuszeniem oczu i mózgu do złożenia obrazu 3d z dwóch obrazów dwuwymiarowych (ma to miejsce w korze mózgowej).

Wśród dorosłych najbardziej narażoną grupą są osoby z wadami wzroku, ponieważ wszelkie wady zwiększają prawdopodobieństwo odczuwania zawrotów głowy, dezorientacji czy bólu gałek ocznych. Odkryto również zjawisko tzw. ślepoty stereoskopowej, które oznacza zupełną niezdolność do widzenia obrazów 3D (wg badań cierpi na nią około 12% populacji).

Postęp w zaawansowaniu technologii (opracowano ją już w latach 30-tych XX wieku), który objawia się w większej szybkości i głębi obrazu oraz mała odległość, z jakiej oglądamy obrazy w 3D sprawia, że zarówno nasz wzrok, jak i mózg są w ogromnym stopniu obciążone koniecznością zwielokrotnionego przetwarzania obrazu i dostosowywania oka do obrazu 3D. O ile sporadyczne oglądanie filmów zrealizowanych w 3D na dużym ekranie nie niesie za sobą zagrożeń, o tyle zawitanie tej technologii do naszych domów staje się już realnym problemem. Zbyt długi czas spędzany przed takim obrazem oraz zbyt mała odległość oczu od wyświetlacza mogą powodować duży dyskomfort, a nawet odczucia zbliżone do choroby lokomocyjnej. Jeśli obserwujemy u sobie takie oddziaływanie, powinniśmy natychmiast przerwać oglądanie obrazów w 3D i pozwolić oku wrócić do normalnego patrzenia.

źródło: Takashi Shibata,Joohwan Kim,David M. Hoffman, Martin S. Banks. Visual discomfort with stereo displays: Effects of viewing distance and direction of vergence-accommodation conflict, 2011

Poleca: mgr Elżbieta Klos – nauczycielka przedszkola

                 Wpływ telewizji na rozwój dziecka ( rady dla rodziców) 

 Na podstawie moich obserwacji i rozmów z dziećmi mogę stwierdzić, iż najczęstszym sposobem spędzania wolnego czasu jest oglądanie telewizji i korzystanie z komputera. Zjawisko to nie jest odosobnione. Badania prowadzone przez Ośrodek Opinii Publicznej dowodzą, że statystyczny Polak ogląda codziennie telewizję przez 3 godziny 53 minuty. Dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym tj. między 4 a 15 rokiem życia oglądają programy telewizyjne 2 godziny 54 minuty. W dni wolne od pracy oglądalność wzrasta o przeszło godzinę. Rozwija się zjawisko telemanii. Telewizja ma ogromny wpływ na rozwój psychiczny i fizyczny dzieci. Oglądanie telewizji ogranicza najczęściej inne zajęcia, przede wszystkim pobyt na świeżym powietrzu. Ma to negatywny wpływ, gdyż dziecko jest bierne, nieruchome, a im młodsze tym bardziej potrzebny jest ruch. Podczas oglądania filmów dzieci angażują swoją uwagę. Jeśli ich czas zostanie wykorzystany przed telewizorem, potem występują trudności w skupieniu się przy innych czynnościach, np. podczas zajęć w przedszkolu, lekcji w szkole, nauce w domu. W efekcie telewizja zamiast przyczynić się do ułatwiania nauki, utrudnia ją. Długie przesiadywanie przed ekranem obniża inicjatywę, twórczą wolę, fantazję, odpowiedzialność, kontakt społeczny. Środki masowego przekazu wpływają na przeżycia dzieci, a tym samym na ich rozwój emocjonalny. Obserwując dzieci, zwłaszcza w czasie zabaw dowolnych w przedszkolu, zauważamy, że naśladują popularnych bohaterów z filmów, nie zawsze pozytywnych.

 Telewizja dostarcza im wzorców , modeli postępowania , ponieważ dzieci bardzo żywo reagują na treści prezentowane w programach. Ekrany telewizyjne bardzo często wypełniają filmy, w których dominuje przemoc i agresja. Agresywne sceny i drastyczne treści wzmagają napięcie nerwowe zaburzające poczucie bezpieczeństwa. Badania dowodzą, że im więcej ogląda się scen przemocy, tym większe jest prawdopodobieństwo wystąpienia agresji, obojętności i innych negatywnych emocji. Telewizja oprócz zagrożeń stwarza również szanse. To ona pozwala na wyrównanie poziomu wiedzy dzieci z różnych środowisk, dostarcza wzorców, przekazuje cenne informacje. Należy więc z pełną rozwagą korzystać z telewizji, pamiętać o podstawowych zasadach.

   Zasady oglądania telewizji przez dzieci:

Ø      dziecko powinno oglądać przede wszystkim programy dla niego przeznaczone, zaczynając od dobranocek poprzez bajki dla dzieci;

Ø      rodzic powinien wiedzieć, co dziecko ogląda;

Ø      oglądamy wspólnie niektóre programy, omawiając pewne kwestie;

Ø      należy kontrolować czas spędzany przed telewizorem;

Ø      zwracamy uwagę na prawidłowe siedzenie i odległość od telewizora;

Ø      eliminujemy oglądanie telewizji w godzinach wieczornych.

Telewizja dostarcza również wielu pożytecznych informacji, przynosi wiele korzyści. Nie pozbawiajmy, więc całkowicie dziecka przyjemności korzystania z niej. Zadbajmy o to, aby dziecko  oglądało takie programy, bajki, audycje, filmy, które przyczyniają się do jego pozytywnego rozwoju emocjonalnego, intelektualnego i społecznego. Racjonalnie wybierajmy oglądane przez nasze dzieci programy telewizyjne.

Rodzice, postarajcie się więcej czasu poświęcać własnym dzieciom!!!

  Efektywne spędzanie wolnego czasu, to dobór takich form działalności dziecka, które pozytywnie wpływają na jego rozwój: fizyczny, emocjonalny, społeczny, umysłowy. Wolny czas kojarzy się z wypoczynkiem, relaksem i oderwaniem się od codziennych zajęć, przypadku dziecka – od szkoły,przedszkola.
Miejmy, więc kontrolę nad sposobem spędzania wolnego czasu przez dziecko. Pomagajmy planować zajęcia, unikając powtarzających się form.
Wdrażajmy dzieci do aktywnego spędzania czasu, poprzez uprawianie sportów i urządzanie wycieczek krajoznawczych. Takie formy wskazane są dzieciom, które długo siedzą przed komputerem lub na zajęciach w szkole.
Organizujmy wyjazdy do kina, teatru, muzeum, aby dziecko miało okazję zetknąć się bezpośrednio z kulturą i sztuką. Wolny czas mogą dzieci wykorzystać na rozwijanie swoich zainteresowań i uzdolnień.

   Rodzice, więcej czasu spędzajcie ze swoimi pociechami, współuczestniczcie w wycieczkach, wyjazdach, zabawach, czy nawet w zwykłej rozmowie.

Zastanówcie się nad pytaniem: „Jeśli nie telewizja i komputer – to co?” Odpowiedzi jest przecież wiele…

Bibliografia:

H. Filipczuk – „Rodzina, a rozwój psychiczny dziecka”

W. Pomykało – „Vademecum dla rodziców dzieci od lat 6 do 10”

M. Sokołowski – „Ekrany agresji”

Poleca: mgr Dorota Banaś – nauczycielka przedszkola

                                              Rola książki w życiu dziecka

Jak zaciekawić dziecko książką? Często zastanawiamy się nad tym w jaki sposób zaciekawić dziecko książką w czasach, w których jest tak mocno rozpowszechniona telewizja, komputery. Współczesne dziecko rzadko może uciec od programów telewizyjnych, ponieważ telewizja jest dostępna w każdym domu i stała się częścią stylu życia. Pomimo dużego wyboru różnych programów dla dzieci w telewizji nie należy rezygnować z czytania książek, czasopism dziecięcych, oglądania ilustracji. Wszyscy chcemy aby nasze dzieci wyrosły na mądrych, dobrych i szczęśliwych ludzi. Jest na to sposób – czytajmy dzieciom! W ostatnich czasach często słyszymy hasło: „Cała Polska czyta dzieciom” – czytaj dziecku 20 minut dziennie –codziennie. Nikt nie rodzi się czytelnikiem, czytelnika trzeba wychować, czytając dziecku dla przyjemności. Jednak ważną rzeczą jest to, aby czytanie kojarzyło się dziecku z radością, nigdy z przymusem, karą czy nudą. Zadaniem przedszkola jest rozbudzenie zaciekawienia, zainteresowania dzieci literaturą. Jednak we współczesnych czasach sukces wychowawczy przedszkola zależy w dużym stopniu od współpracy z rodzicami. Przedszkole może i powinno uzupełniać domowe czytanie, a tam gdzie go nie ma , dać szansę dziecku codziennego kontaktu ze słowem pisanym. Dlatego wspólnie z państwa udziałem pragniemy: wprowadzić dziecko w świat literatury, zwrócić uwagę, iż w otoczeniu człowieka jest zawsze miejsce dla książek. Są one ważne i dlatego trzeba odnosić się do nich z szacunkiem, ukazać naszym dzieciom właściwy kontakt z książką poprzez wzór dorosłych przygotować dzieci do późniejszego, samodzielnego wyboru książek rozbudzić zaciekawienie książką, a potem zainteresowania literackie nauczyć obcowania z literaturą w sposób samodzielny, refleksyjny, twórczy Dlatego tak wiele mówi się o głośnym czytaniu dzieciom.

Głośne czytanie dziecku:

buduje mocną więź między dorosłym a dzieckiem

zapewnia emocjonalny rozwój dziecka

rozwija język, pamięć, wyobraźnię

uczy myślenia, poprawia koncentrację

poszerza wiedzę

ułatwia naukę

uczy wartości moralnych

zapobiega uzależnieniu od telewizji i komputerów

kształtuje nawyk czytania i zdobywania wiedzy na całe życie

Głośne czytanie jest bardzo ważne już w wieku niemowlęcym, gdyż stymuluje rozwój dziecka. U przedszkolaka rozbudza ciekawość świata i pomaga zrozumieć mu siebie i innych. Natomiast wspólne czytanie z nastolatkiem pomoże pokonać mu wiele problemów wieku dorastania. Nawyk czytania i zapał do książek trzeba kształtować w dzieciństwie, czytając dziecku na głos. Nigdy nie należy używać zwrotów – jesteś niegrzeczny, idź za karę poczytaj książkę. „Bez względu na to ile masz zajęć, najważniejszą rzeczą, jaką możesz zrobić dla przyszłości swego dziecka, oprócz okazywania mu miłości przez przytulanie, jest codzienne głośne czytanie oraz radykalne ograniczenie telewizji” Jim Trelease „Read-Aloud Handbook”

NIKT NIE RODZI SIĘ CZYTELNIKIEM, CZYTELNIKA TRZEBA WYCHOWAĆ, CODZIENNIE CZYTAJ DZIECKU DLA PRZYJEMNOŚCI

wprowadź rytuał codziennego czytania dziecku 20 minut dziennie

jeśli dziecko o to prosi – wielokrotnie czytaj tę samą książkę

pozwalaj na pytania, rozmowy, powrót do poprzedniej strony

unikaj podziału na książki dla chłopców i dziewcząt

bądź przykładem – dzieci powinny widzieć dorosłych zagłębionych we własnych      lekturach książek i czasopism

CZYTANIE POWINNO SIĘ DZIECKU KOJARZYĆ Z RADOŚCIĄ, NIGDY Z PRZYMUSEM, KARĄ CZY NUDĄ

Do czytania wybieraj odpowiednie książki:

ciekawe dla dziecka

napisane lub tłumaczone poprawną i ładną polszczyzną

uczące racjonalnego myślenia

promujące pozytywne wzorce postępowania

dostosowane do wrażliwości dziecka – nie wzbudzające lęków i niepokojów

unikające stereotypów kulturowych związanych z rasą, płcią itp.

budujące pozytywny stosunek do świata i wiarę w siebie.

Czytanie jest dziś ważniejsze niż było kiedykolwiek ponieważ:

lawinowo rośnie ilość informacji i wiedzy. Kto nie czyta , nie nadąży za zmianami we współczesnym świecie.

czytanie chroni dziecko przed uzależnieniem od telewizji i komputerów

więź z rodzicami, wzmocniona czytaniem, daje dziecku siłę do pokonywania wielu pokus i zagrożeń.

Poleca: mgr Elżbieta Kłos – nauczycielka przedszkola


                                                   50 rad dla rodziców             
- Jak włączyć się w edukację własnego dziecka?

                        

  1.    Okazuj zainteresowanie i doceniaj pracę nauczycieli i dyrektora.

2.  Otwórz się na pomysły nauczyciela, okaż dobrą wolę.

3. Słuchaj opinii innych o Twoim dziecku, staraj się zrozumieć ich punkt widzenia.

4.  Podziel się z nauczycielem swoją wiedzą o mocnych stronach, talentach i zainteresowaniach swojego dziecka.

5.  Bierz pod uwagę i powiedz nauczycielowi o oczekiwaniach i celach, jakie sobie stawia twoje dziecko.

6.  Nie żałuj czasu na rozmowy o postępach i trudnościach dziecka w szkole.

7.  Bierz aktywny udział w zebraniach i dniach otwartych.

8. Ustal z nauczycielem najlepszy sposób komunikowania się z tobą ( e-mail, list, notatka w zeszycie dziecka).

9.    Staraj się zrozumieć i zaakceptuj reguły obowiązujące dziecko w szkole; nie podważaj ich znaczenia i nie pozwalaj na omijanie lub łamanie tych zasad w domu (okazywanie szacunku starszym, poprawne zachowanie przy stole, niepalenie papierosów, nieprzeklinanie itp.).

10. Korzystaj z możliwości przeprowadzanie nieformalnych rozmów, nawiązywania kontaktów z nauczycielami, personelem szkoły, innymi rodzicami.

11.  Swoje wymagania, oczekiwania i uwagi przedstawiaj szczerze, otwarcie i niezwłocznie. Niech nie mają okazji urosnąć do problemu.

12.  Bierz udział w spotkaniach rodziców i pracy organów przedstawicielskich.

13.  Szukaj informacji o szkole, czytaj biuletyny; zaglądaj na stronę www szkoły.

14. Poznaj godziny pracy sekretariatu, dyżurów nauczycielskich i dyrektorskich, terminy dni otwartych.

15.  Zgromadź informacje na temat systemu oceniania i wymagań wobec twojego dziecka (śródrocznych, na zakończenie semestru/roku, wymagań egzaminacyjnych).

16.  Poznaj przyjaciół i kolegów swojego dziecka a także ich rodziców.

17.  Staraj się śledzić życie szkoły i w miarę możliwości uczestniczyć w wydarzeniach organizowanych dla – lub z udziałem rodzin uczniów; pomóż organizować takie imprezy.

18.  Włącz się w pracę zespołów rodziców uczestniczących w konsultowaniu lub tworzeniu programu szkolnego.

19.  Weź udział w organizowanych dla rodziców warsztatach lub seminariach. Jeśli nie są organizowane podsuń szkole pomysł ich zorganizowania.

20.  Bierz udział w godzinach wychowawczych i lekcjach otwartych, na które jesteś zapraszany.

21.  Włącz się w organizacje imprez dla rodziców i rodzin organizowanych przez szkołę (święto szkoły, sportowe zawody rodzinne, przedstawienia teatrzyku szkolnego, aukcje na rzecz szkoły, piknik rodzicielski).

22.  Włącz się w opracowanie programu zajęć pozalekcyjnych, zaproponuj swoją pomoc w ich prowadzeniu (opieka nad młodszymi dziećmi, dowożenie dzieci na basen, do kina itp.).

23.  W miarę możliwości wspieraj fundusz rodzicielski lub ofiaruj własną pracę (od pomocy w drobnych remontach, szycia zasłon, przygotowywania pomocy naukowych, pieczenia ciastek na imprezy szkolne, po prowadzenie koła zainteresowań).

24.  Ustal z nauczycielem plan postępowania w stosunku do twojego dziecka zwłaszcza w sytuacji kryzysowej.

25.  Omawiaj ze swoim dzieckiem przebieg szkolnego dnia, dowiaduj się o plany i ważne dla dziecka wydarzenia w zbliżającym się czasie.

26.  Poznaj mocne i słabe strony dziecka w szkole.

27.  Zadbaj, aby dziecko miało w domu wydzielone ciche i dobrze oświetlone miejsce do nauki i odrabiania lekcji.

28.  Pomóż swojemu dziecku zaplanować pracę, podzielić duże i trudne zadania na małe kroki.

29.  Ustal w miarę możliwości stałe godziny spokojnej pacy.

30.  Okazuj szacunek dla pracy dziecka, doceniaj jego wysiłek.

31. Spróbuj znależć zajęcie ( hobby,sport),które będziesz wykonywał razem z dzieckiem ..

32.  Zachęcaj dziecko do podejmowania działań twórczych (malowania, grania itp.), czytania książek, słuchania dobrej muzyki; czytajcie razem chociaż kilka minut każdego dnia.

33.  Organizuj w miarę możliwości rodzinne wycieczki do biblioteki, ogrodu zoologicznego, botanicznego, teatru, kina, na koncert, do muzeum, parku, lasu itp., aby wykorzystać je jako sposobność do zdobycia nowych ciekawych informacji.

34.  Wspólnie z dzieckiem wybierz i zaplanuj programy telewizyjne, które będzie mogło oglądać; gdy możesz, oglądaj je razem z nim i rozmawiaj o tym, co widziało i czego się nauczyło.

35.  Od czasu do czasu baw się z dzieckiem – graj w gry dydaktyczne, towarzyskie, komputerowe itp.

36.  Pomóż dziecku w zaplanowaniu przygotowań do klasówki, sprawdzianu, egzaminu.

37.  Pomóż zorganizować w szkole spotkania rodziców poświęcone wymianie doświadczeń na temat „Jak pomagać swojemu dziecku w odrabianiu prac domowych?”

38.  Weź udział w szkolnym festiwalu nauki; zaoferuj szkole swoje zdolności, talenty, umiejętności.

39.  Podejmij się opieki nad uczniami w czasie zajęć popołudniowych i prac porządkowych w szkole; weź udział w szkolnej wycieczce.

40.  Pomóż zorganizować system rodzicielskiego wolontariatu w szkole.

41.  Poznaj zasady szkolnego regulaminu i pomagaj nauczycielom w utrzymywaniu dyscypliny.

42.  Pomóż zorganizować prace społeczne uczniów.

43.  Zaoferuj nieodpłatnie szkole swoje eksperckie usługi w dziedzinach, na których się znasz i możesz pomóc.

44.  Dowiedz się jak najwięcej na temat działań podejmowanych w stosunku uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (np. dysleksją).

45.  Podejmuj się funkcji społecznych w radach przedstawicielskich rodziców, także na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym.

46.  Zachęcaj swoje dziecko do pełnienia funkcji społecznych i udziału w samorządzie uczniowskim i wspieraj je w działaniu.

47.  Staraj się poznać prawo oświatowe w zakresie niezbędnym do podejmowania odpowiedzialnej dyskusji o pracy szkoły; obserwuj zmiany w prawie oświatowym i w miarę potrzeby zabieraj głos na temat kierunku tych zmian.

48.  Pomóż szkole w gromadzeniu dodatkowych funduszy, ubieganiu się o dotacje, stypendia i granty oraz utrzymaniu w dobrym stanie majątku szkolnego.

49.  Wspieraj działania organizacji wychowawczych na terenie szkoły swojego dziecka (np. harcerstwa).

50.  Zachęcaj i wspieraj swoje dziecko w działaniu społecznym na rzecz potrzebujących pomocy; sam służ przykładem.

Zaczerpnięte z http://www.ceo.org.pl.

Polecają: mgr Krystyna Musiał, mgr Renata Fudała – nauczycielki przedszkola

Przygotowanie dziecka do podjęcia

obowiązku szkolnego”

materiały dla rodziców

Rodzice dzieci 6 letnich, które wkrótce zostaną pierwszoklasistami, zastanawiają się nad tym, czy moje dziecko będzie przygotowane do podjęcia tego niewątpliwie trudnego obowiązku. Sądzę, że większość rodziców ze spokojem oczekuje na to ważne wydarzenie, ale zapewne są tacy rodzice, którzy z niepokojem myślą o najbliższej nauce szkolnej swojego dziecka. Każda matka i każdy ojciec pragną, aby ich dziecko było dobrym uczniem, by osiągało sukcesy w szkole, a każde dziecko chce mieć dobre oceny, chce być chwalone, wyróżniane, nagradzane.

Rodzice obserwując swoje dziecko zauważają, że nie lubi rysować, że płacze przy szlaczkach, nie potrafi złożyć z liter prostego wyrazu, wyróżnić głosek w wyrazie, że pisze literki lub cyferki w odwrotnym kierunku (tzw. pismo lustrzane). Niektórych rodziców niepokoją takie zachowania jak niechęć przebywania z innymi dziećmi, nieśmiałość lub nadruchliwość, konflikty z rówieśnikami, lęk przed szkołą, niewyraźna mowa dziecka, dziecinność, powolność.

Na powodzenie szkolne wpływa wiele czynników, wzajemnie ze sobą powiązanych. Dziecko przekraczające próg szkolny, powinno posiadać zespół umiejętności przydatnych w szkole, określanych jako dojrzałość szkolna.

Dojrzałość szkolna to gotowość dziecka do rozpoczęcia systematycznej nauki, to gotowość do wejścia w nowe obowiązki i nowe środowisko. Tym pojęciem określa się zarówno dojrzałość fizyczną jak i umysłową, społeczną i emocjonalną.

Dojrzałość umysłowa dziecka przejawia się w zainteresowaniu nauką, zwłaszcza czytaniem, pisaniem, liczeniem, zaciekawieniem zjawiskami zachodzącymi w najbliższym otoczeniu,. Dziecko dojrzałe umysłowo potrafi skupić uwagę przez dłuższy czas na tej samej czynności, potrafi z uwagą śledzić treść opowiadanej czy czytanej bajki. Jego mowa jest poprawna pod względem artykulacyjnym, a słownictwo jest na tyle bogate, że bez problemu potrafi porozumiewać się z innym. Nie ma problemów ze zrozumieniem przekazywanych wiadomości, poleceń, instrukcji czy treści czytanego opowiadania, bajki, lektury. Dziecko 7 letnie ma już pewien bagaż doświadczeń, spostrzeżeń, który umożliwia mu rozwój wyobraźni i myślenia pojęciowego. Dziecko dojrzałe do szkoły potrafi doprowadzić rozpoczętą pracę do końca, bo ciekawi go wynik swoich poczynań.

O poziomie umysłowym dziecka mogą świadczyć jego rysunki. Rysunki dzieci dojrzałych są bogate w treść, kolory, zawierają dużo szczegółów, są prawidłowo rozmieszczone na kartce. Przy odwzorowywaniu zachowany jest właściwy kierunek, od lewej do prawej krawędzi kartki i z góry na dół. Oceniając dojrzałość umysłową dziecka, bierze się pod uwagę również poziom rozwoju percepcji wzrokowej i koordynacji wzrokowo-ruchowej, oraz analizy i syntezy słuchowej. Te funkcje w dużej mierze decydują o opanowaniu umiejętności pisania i czytania.

Dziecko dojrzałe społecznie prawidłowo nawiązuje kontakty z rówieśnikami i dorosłym, potrafi współżyć w zespole, przestrzegać reguł życia w zbiorowości, przestrzegać zawartych umów. Charakteryzuje go zdyscyplinowanie, obowiązkowość, samodzielność. Samodzielność dotyczy nie tylko czynności samoobsługowych jak ubieranie się, mycie, czesanie, ale dotyczy także samodzielnego przygotowania się do lekcji, spakowania tornistra, a także samodzielnego podejmowania prawidłowych decyzji w różnych sytuacjach społecznych (np. przy przechodzeniu przez jezdnię). Od 7 latka wymaga się zrozumienia prostych sytuacji społecznych i rozeznanie, co jest dobre, a co złe

(np. że nie wolno krzywdzić innych, niszczyć cudzej własności, przywłaszczać sobie znalezionych rzeczy). Dziecko dojrzałe społecznie dobrze się czuje w nowym środowisku szkolnym, z chęcią podejmuje zadania na rzecz innych np. dyżury. Przejawem niedojrzałości społecznej jest stałe absorbowanie uwagi nauczyciela, domaganie się ciągłego wyróżniania i dążenie do uprzywilejowanej pozycji w klasie.

Dzieci niedojrzałe społecznie mogą też izolować się od grupy, stronić od kolegów, unikać wspólnych zabaw łatwo poddawać się dominacji kolegów, wykazywać bierność, nieśmiałość, lękliwość, małomówność.

Dojrzałość fizyczna to ogólna sprawność organizmu i zdrowie dziecka. Długotrwałe choroby, defekty fizyczne i inne dolegliwości organizmu utrudniają pracę szkolną dziecka. Dziecko szkolne dysponować musi odpowiednim zasobem sił fizycznych i odpornością na zmęczenie. Wielogodzinne siedzenie w ławce, noszenie ciężkiego tornistra szkolnego i wykonywanie różnych zadań umysłowych jest trudne nawet dla dziecka zdrowego, silnego i sprawnego. Przy takich czynnościach jak pisanie, rysowanie, wycinanie, wydzieranie, konstruowanie, nawlekanie koralików i innych pracach plastyczno-technicznych potrzebna będzie dziecku dobra sprawność rąk, koordynacja ruchowa i koordynacja ruchowo-wzrokowa. W przeciwnym wypadku ruchy będą powolne, nieharmonijne, sztywne, kanciaste, mało precyzyjne. Mogą też występować współruchy, czyli niepotrzebne ruchy służące rozładowaniu nadmiernego napięcia np. poruszanie językiem przy pisaniu lub rysowaniu. Dziecko o prawidłowym rozwoju ruchowym potrafi przez chwilę stać na jednej nodze, skakać na jednej nodze, przeskakiwać przez przeszkody. Siedmiolatek sprawnie i szybko biega, przy czym ruchy rąk i nóg są zharmonizowane. Dobra koordynacja ruchowa umożliwia mu jazdę na rowerze, na rolkach, na nartach.

Dojrzałość emocjonalna to zdolność do przeżywania bogatego i zróżnicowanego świata uczuć, to odpowiednia do wieku umiejętność panowania nad swoimi emocjami i kontrolowania ich. Impulsywność reakcji u 7 latka ulega obniżeniu, zaś czas przeżywania różnych stanów wydłuża się.

Dziecko dojrzałe emocjonalnie odczuwa więź ze swoją grupą, z klasą, z panią. Przeżywa różne radości i smutki związane z życiem klasy,

prawidłowo reaguje na pozytywne bądź negatywne uwagi dotyczące zachowania i postępów w nauce, nie załamuje się z byle powodów. Dziecko niedojrzałe emocjonalnie jest wybuchowe, drażliwe, agresywne, złości się lub płacze z błahego powodu, często popada w konflikty z kolegami. Może też być zahamowane, zalęknione, niepewne, napięte, nadwrażliwe, płaczliwe. Taki typ dziecka boi się głośniejszych uwag nauczyciela nawet, gdy nie dotyczą ich samych. Czasami skarżą się na bóle głowy, brzucha, bezsenność, bywa, że przed wyjściem do szkoły mają wymioty, biegunkę.

U większości dzieci uczęszczających do przedszkola lub tzw. “zerówki” gotowość do podjęcia nauki szkolnej dokonuje się niepostrzeżenie i nie wymaga specjalnych zabiegów ani ze strony rodziców, ani ze strony nauczycieli. Bowiem cała praca wychowawcza przedszkola, od najmłodszych grup, zmierza do zapewnienia dziecku dobrego startu w szkole. Pomimo tego, zdarza się, że niektóre dzieci nie osiągają dojrzałości szkolnej w siódmym roku życia i z tego powodu odraczane są z obowiązku szkolnego. Te dzieci wymagają szczególnej troski i fachowej pomocy. Wśród dzieci przekraczających próg szkolny są takie, które wchodzą w obowiązki szkolne z niepełną dojrzałością szkolną. Tym dzieciom również potrzebna jest specjalistyczna pomoc (np. korekcyjno-kompensacyjna), bo narażone są na poważne niepowodzenia szkolne. O tym, czy dziecko pójdzie do szkoły mimo braku dojrzałości szkolnej, czy zostaje odroczone zawsze decydują rodzice, po zasięgnięciu opinii psychologa i pedagoga. Te trudne, ale konieczne decyzje muszą być poprzedzone rzetelną diagnozą dziecka, pozwalającą określić jego dojrzałość umysłową, fizyczną, społeczną

i emocjonalną.

Zadaniem rodziców jest rozumienie trudności, z jakimi boryka się dziecko, wspieranie go we wszystkich trudnych sytuacjach i kontynuowanie ćwiczeń w domu. Nie wolno dziecka obciążać odpowiedzialnością za zaistniałą sytuację, ono w niczym tutaj nie zawiniło. To co rodzice mogą zrobić dla dziecka to zauważanie nawet drobnych sukcesów, chwalenie, nagradzanie i zachęcanie do dalszego pokonywania trudności. Dziecko nie może zostać samo ze swoimi kłopotami, a uwagi typu, gdybyś chciał, mógłbyś lepiej itp. obciążają emocjonalnie dziecko, a niczego nie rozwiązują.

Poleca  mgr Danuta Maciaszek – nauczycielka przedszkola

                                    Ciekawe artykuły w roku szkolnym 2013/2014

Jak zachęcać małe dzieci do próbowania nowych produktów?

 

 

                Edukację żywieniową najlepiej rozpocząć od najmłodszych lat. Już we wczesnym dzieciństwie kształtują się nawyki żywieniowe, jak np. upodobanie do smaku słodkiego czy słonego.

 

               To, że dzieci lubią produkty, które najlepiej znają i boją się spróbować nowych, jest zupełnie naturalne. Zachęcanie dzieci do próbowania nowych produktów, czy niejadków do jedzenia posiłków, wymaga więc cierpliwości. Jeśli chcemy namówić dziecko, aby zjadło jakiś nowy produkt, lub spróbowało się przekonać do potrawy, której nie lubi, musimy mu w tym pomóc. W tym celu warto:

 

 

1. PODEJMOWAĆ PRÓBY

 

                Czasami wystarczy, że ponowimy próbę zachęcenia dziecka do potrawy czy produktu parę razy.

 

2. OGRANICZYĆ POJADANIE

 

                Dziecko chętniej zje główny posiłek i spróbuje nowych smaków, jeśli nie pojada między posiłkami słodyczy. Jedzenie ich między posiłkami powoduje bowiem osłabienie apetytu na główne, wartościowe posiłki. Jedzenie słodyczy nie powinno też stanowić nagrody, gdyż wyrabia nawyk jedzenia wtedy, kiedy nie jest się głodnym. Nagradzając słodyczami, uczymy również dziecko, że słodycze są lepszym jedzeniem niż inne produkty.

 

3. WSPIERAĆ, OGRANICZAJĄC PRESJĘ

 

                Warto pamiętać, by nie wywierać presji na dziecku w związku z jego niechęcią do jedzenia. Mówienie dziecku, by zjadło, bo nie pozwolimy mu wcześniej wstać od stołu, lub że jego kolega czy siostra je ładniej – maluch odbiera jako krytykę, i jedzeniu zaczynają towarzyszyć negatywne emocje. Starajmy się więc wspierać każdy wysiłek, naszego dziecka, który włoży w kolejne próby.

 

4. WYKORZYSTAĆ SPRZYMIERZEŃCÓW

 

                Badania wykazują, że dzieci, zapytane co zjadłyby podziwiane przez nie postaci (bohaterowie bajek), częściej wskazują cienko pokrojone kawałki jabłka niż frytki. Wykorzystanie ulubionej postaci z bajek może pomóc w zachęcaniu malucha do jedzenia zdrowych produktów lub próbowania nowych.

 Poleca  mgr Barbara Czekaj- nauczycielka przedszkola

SKUTKI NIEPRAWIDŁOWEGO

STANU ODŻYWIANIA U DZIECI I MŁODZIEŻY

K. Wolnicka

Jednym z czynników determinujących zdrowie jest prawidłowe odżywianie. Na negatywne skutki nieprawidłowego żywienia szczególnie narażone są dzieci i młodzież.

Długotrwałe niedożywienie prowadzi do wystąpienia niedoborów energetyczno-białkowych czego skutkiem, szczególnie w młodym wieku, może być zahamowanie rozwoju fizycznego, intelektualnego, upośledzenie funkcji poznawczych czy zaburzenia odporności. Na przykład na skutek niedoboru wapnia i witaminy D oraz z nadmiernym spożyciem fosforu może dochodzić do nieprawidłowej mineralizacji kości i tym samym problemów z osiągnięciem prawidłowej masy kostnej w czasie wzrostu i rozwoju dziecka  oraz utrzymania jej w prawidłowym stanie w wieku dorosłym. Z powodu nieprawidłowej diety może wystąpić niedokrwistość – związana z niedoborem w diecie żelaza, folianów, witaminy B12, witaminy B6, cynku, miedzi i innych mikroelementów. Niedożywienie może mieć również swoje następstwa w sferze psychologicznej (powiązane z ubóstwem może obniżać poczucie własnej wartości) oraz społecznej (gorsze wyniki w nauce, a w powiązaniu z ubóstwem – ryzyko braku akceptacji przez grupę rówieśniczą).

Z kolei otyłość u dzieci wpływa negatywnie na zdrowie i  rozwój nie tylko w dzieciństwie, ale również ma decydujący wpływ na zdrowie w życiu dorosłym zwiększając ryzyko rozwoju przewlekłych chorób niezakaźnych i niesprawności. Czworo z pięciu otyłych nastolatków pozostaje otyłymi w życiu dorosłym. Dlatego szczególnie ważne jest zapobieganie nadwadze i otyłości już w wieku dziecięcym. Wiele zaburzeń towarzyszących otyłości diagnozowanych u osób dorosłych stwierdza się obecnie u dzieci m.in. dyslipidemie, oporność insulinową, cukrzycę typu 2, dysfunkcje śródbłonka, stłuszczenie wątroby oraz wady postawy, jak skolioza. Uważa się, że częstsze występowanie zaburzeń takich jak cukrzyca typu 2 i choroby układu sercowo-naczyniowego u dzieci jest konsekwencją epidemii otyłości. Dzieci otyłe są około trzech razy bardziej narażone na zachorowanie na nadciśnienie niż te o normalnej masie ciała. Poza czynnikami zdrowotnymi, otyłość wpływa również na jakość życia dzieci na płaszczyźnie społecznego i psychicznego funkcjonowania.

 Instytucja realizująca

Partnerzy

Instytucja współfinansująca

Zaczerpnięte z: http://www.zachowajrownowage.pl

AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA SPRZYJA POPRAWIE WYNIKÓW W NAUCE

E. Chabrom

Aktywność fizyczna dzieci i młodzieży jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na ich prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny, stan zdrowia i jakość życia.

Aktywność fizyczna może sprzyjać uzyskiwaniu przez dzieci dobrych wyników w nauce – mózg dotleniony podczas wysiłku fizycznego lepiej pracuje, co przyczynia się do lepszej koncentracji i sukcesów w nauce. Zależność tę potwierdzają najnowsze wyniki analiz holenderskich badaczy opublikowane w „Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine”. Zdaniem autorów aktywność fizyczna korzystnie wpływa na procesy poznawcze zwiększając dopływ krwi i tlenu do mózgu, podnosząc poziom noradrenaliny oraz endorfin, co wpływa na zwiększenie poziomu czynników wzrostu, które pobudzają tworzenie nowych komórek nerwowych i połączeń między nimi. Większa aktywność fizyczna łagodzi także stres i poprawia nastrój.

Tymczasem u dużego odsetka dzieci i młodzieży (od 50% do 70%) aktywność ruchowa jest niezadowalająca, ograniczona najczęściej tylko do obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego w szkole.

W wielu badaniach oceniających aktywność fizyczną dzieci i młodzieży, stwierdza się, ze coraz bardziej konkurencyjne w stosunku do aktywności fizycznej i atrakcyjniejsze są zajęcia sedentarne (oglądanie telewizji, video i korzystanie z komputera). Długotrwałe oglądanie telewizji i korzystanie z komputera niekorzystnie wpływa na organizm dziecka. Wywołuje zawroty głowy, spowodowane przeciążeniem oczu, bóle głowy, powstające wskutek promieniowania elektromagnetycznego, dolegliwości kręgosłupa i pleców. Ograniczenia i brak czasu na aktywność ruchową sprzyjają powstawaniu wad postawy i innych nieprawidłowości wzrostowych (zapadnięta klatka piersiowa, zaokrąglone plecy, garbienie się, zwiotczałe mięśnie i zmniejszona wydolność wysiłkowa). Za godziny bezruchu dziecko płaci także zmęczeniem i niechęcią do podejmowania zadań, wymagających dużego wysiłku umysłowego.

Instytucja realizująca

Partnerzy

Instytucja współfinansująca

Zaczerpnięte z: http://www.zachowajrownowage.pl

Aktywność fizyczna przedszkolaka

Wiek przedszkolny cechuje duża intensywność rozwoju fizycznego, szybki wzrost kośćca i powiększenie muskulatury ciała twojego dziecka. Rozwój ruchowy przedszkolaka jest mniej gwałtowny niż dziecka w okresie niemowlęcym, maluch zaczyna jednak doskonalić swoje ruchy. Jest jeszcze słabo skoordynowany, co przejawia się np. udziałem całego ciała w wykonywaniu wszystkich czynności. Rozwija się jednak motoryka dziecka, przedszkolak biega coraz sprawniej, wykonując przy tym dłuższe kroki.

Dzieci w wieku przedszkolnym wykazują ogromną potrzebę ruchu, są wtedy najbardziej żywe, biegają, skaczą, krzyczą. Gimnastyka dzieci w wieku przedszkolnym ma na celu wzmocnienie ich muskulatury i kształtowanie prawidłowej postawy. Zwykle w przedszkolach ćwiczenia wykonywane z dziećmi są rozmaitymi wariantami chodu, biegu, pełzania czy rzutu. Przedszkolaki mogą wykonywać także ćwiczenia równoważne.

 

Dzieci w wieku przedszkolnym powinny mieć przynajmniej 20 minut zajęć ruchowych dziennie. Jeśli w czasie wakacji czy urlopów nie posyłasz dziecka do przedszkola, pamiętaj aby zapewnić mu codzienną dawkę ruchu, najlepiej na świeżym powietrzu.

Przedszkolaki, poza prostymi ćwiczeniami gimnastycznymi, mogą już zacząć trenować niektóre dyscypliny sportu. Odpowiednia dla dzieci jest jazda na rowerze, jazda konna, pływanie, jazda na rolkach czy piłka nożna. Jeśli widzisz, że twoje dziecko wykazuje duże zainteresowanie aktywnością fizyczną, zapisz go do szkółki sportowej, gdzie pod fachowym okiem trenerów będzie mogło rozwijać swoje zainteresowania.

Bardzo ważne, także we wzmacnianiu więzi emocjonalnej, jest wspólne uprawianie aktywności fizycznej rodziców z dziećmi. Dlatego nie zadowalaj się zajęciami sportowymi, które oferuje twojemu dziecku przedszkole. Nic nie zastąpi dziecku wspólnie i aktywnie spędzonego czasu z rodzicami. Jedźcie razem na wycieczkę rowerową, idźcie na basen albo zagrajcie w piłkę.

Zdrowy i harmonijny rozwój dziecka musi być uzupełniony aktywnością fizyczną. Nie wystarczą wartościowe posiłki, by twoje dziecko prawidłowo się rozwijało, musimy też stale dostarczać mu ruchu, który wzmocni odporność, poprawi apetyt i kondycję fizyczną twojego malucha.

Pamiętajcie o wspólnej aktywności fizycznej!

Zaczerpnięte z: http://zdrowyprzedszkolak.pl

poleca mgr Danuta Maciaszek – nauczycielka przedszkola

Mały przedszkolak patriotą

Drodzy czytelnicy przed nami jedno z najważniejszych Świąt Narodowych: 11 listopada – Dzień odzyskania przez Polskę Niepodległości. W związku z tym niejednemu z rodziców czy opiekunów powinno nasunąć się na myśl pewne pytanie: Co to znaczy „być Polakiem” i co o tym wie kilkulatek?

Jednym z najważniejszych zadań wychowania jest tworzenie klimatu miłości do Ojczyzny. Budowanie u dzieci świadomości, że należą do wspólnoty ludzi, zamieszkujących
ten szczególny skrawek Ziemi zwany „Ojczyzną”, jest zadaniem niełatwym, ale pasjonującym. Dlatego z nauką patriotyzmu dziecko powinno spotykać się już w swojej rodzinie. To ona  powinna być źródłem norm i wartości kształtujących postawy tego młodego człowieczka. W niej powinien się racjonalizować i pogłębiać szacunek do małej i wielkiej Ojczyzny oraz symboli narodowych.

Kto Ty jesteś?… – to pytanie może być kłopotliwe dla niejednego dorosłego. Nie od dziś wiadomo, że dzieci uczą się, obserwując dorosłych i przejmując albo naśladując ich emocje i postawy. Dużo bardziej przemawiają do nich żywe przykłady i uczestnictwo we wspólnym działaniu niż słowa. Dlatego kochani rodzice podejmując się przedstawiania dziecku Polski, warto zbadać najpierw własne przekonania. Zobaczyć, jakie jest nasze zaangażowanie we wspólne polskie sprawy. Czy sami mamy poczucie godności narodowej i nie wstydzimy się tego, że jesteśmy Polakami? Czy czujemy radość z posiadania ojczystej kultury, języka, tradycji? Dobry przykład rodziców dostarcza dziecku wzorów zachowania i reagowania w kontakcie z symbolami narodowymi. Naśladowanie wzorowego zachowania ojca lub matki w zetknięciu się z polskim godłem, flagą lub hymnem, uczy szacunku do niej. Warto też przekazać dziecku, że Polska jest domem wszystkich, którzy w niej mieszkają, niezależnie od koloru skóry i narodowości.

Najmniejsza ojczyzna to dom i rodzina. Kiedy kilkulatek słyszy o dziadkach, którzy przeżyli okupację i inne fascynujące fakty z jego życia pozna tym samym historię Polski. Będzie czuć dumę i podziw dla swoich przodków. Sens tych opowieści dotrze do niego poprzez emocje, co tym samym wzbogaci jego wiedzę i będzie dobrym podłożem do budowania tożsamości narodowej. Od rodziców będzie zależeć, czy dziecko dowie się w ten sposób, że w każdej, nawet najtrudniejszej sytuacji, można zachować godność i człowieczeństwo, czy też nauczy się odczuwać lęk przed „obcymi”, niechęć do określonych grup czy nacji, albo też będzie w przyszłości obojętne wobec historii.

Równie ważnym aspektem poznawania polskości jest udział w celebracji świąt: Bożego Narodzenia, Wielkiej Nocy, Wszystkich Świętych. Dzieci mogą poznawać symboliczne przedmioty związane z poszczególnymi świętami i ich tradycyjne znaczenie, uczą się przygotowywać świąteczne dekoracje, proste potrawy. Popularnym sposobem poznawania kraju jest też przypominanie tradycyjnych zwyczajów, takich jak śmigus- dyngus, topienie Marzanny, malowanie wydmuszek, wróżby andrzejkowe. Mogą one stać się dla dzieci twórczą zabawą.

Kolejny krok w poznawaniu Polski to wyjście poza własny dom. Wakacyjne podróże są okazją nie tylko do poznania miejsc, z których pochodzą rodzice, w których dorastali czy też kształcili, które dla dziecka staną się „jego miejscem”, ale też wielu innych pięknych zakątków kraju. Polskie góry, jeziora, morza i lasy dostarczą małym podróżnikom wielu ważnych, dobrych wrażeń. Przyroda oddziałuje kojąco nie tylko na zmęczonych dorosłych – dla dziecka, mimo że ma ono często o wiele więcej energii, kontakt z naturą jest tak samo niezbędny. Wycieczka do parku, zoo, ogrodu botanicznego, rezerwatu, wyjazd na działkę mogą lepiej wpłynąć na emocjonalną sferę dziecka niż wizyta w sali zabaw w centrum handlowym, z głośną muzyką, tłumem i bodźcami, które raczej rozpraszają niż pozwalają pobyć ze sobą i z najbliższymi. Drugi kierunek podczas rodzinnych wycieczek to poznawanie instytucji użyteczności publicznej, odwiedzanie miejsc pamięci narodowej, zabytków, muzeów i kościołów. Tu ważne jest, by wizyty miały związek z konkretnym, korespondującym z miejscem wydarzeniem, które daje wycieczce cel i emocjonalną barwę. Ono sprawi, że miejsce zostanie zapamiętane. Wyjście do muzeum pozbawione motywu czy działania, które dziecko uaktywni, może sprawić, że najlepiej zapamięta ono muzealne kapcie, skądinąd fantastycznie ślizgające się po wypolerowanych podłogach.

Ważne jest na pewno, o jakich znanych Polakach mówi się czasem w domu; czy dzieci znajdą tam portret lub książkę Polaka, którego rodzice uznają za autorytet – mamy ich przecież tak wielu. I wreszcie – jest istotne, czy rodzice uczestniczą w życiu kraju, czy głosują w wyborach, wspierają rodzimą gospodarkę, kupują polskie produkty, mają świadomość ekologiczną. Zwracajmy uwagę na to czy podejmuje się jakieś działania na rzecz społeczności, w której żyjemy – w stowarzyszeniach, organizacjach, parafiach? Wszystko to wpłynie na przyszły stosunek dzieci do otoczenia i ukształtuje w nich poczucie odpowiedzialności za miejsce, w którym mieszkają. Ważne jest, by uczulić dziecko na polską odrębność w pozytywnym znaczeniu tego słowa.

Opowiadanie i słuchanie historii nie od dziś jest rzeczą, którą dzieci uwielbiają. Inaczej niż telewizja, opowiadane „na żywo” historie uruchamiają wyobraźnię i pozwalają na myślenie obrazami, przewidywanie, głębsze przeżywanie. Historie powinny być proste, lecz nie uproszczone – dziecko jest niejednokrotnie wymagającym słuchaczem. Język opowieści jest niekiedy niełatwy, ale bardzo piękny i bogaty – przypomina o wspaniałych możliwościach polszczyzny. Dzieciom ani trochę nie będzie przeszkadzał. Przybliżajmy im za pomocą literatury dziecięcej postaci znanych bohaterów narodowych. Posiadamy tak dużo pięknych polskich legend, baśni – starajmy się je czytać swoim pociechom jak najwięcej.

Aby dziecko uwierzyło w Polskę i w to, że „polskie” oznacza „dobre”, musi mieć wiele przykładów. Wtedy może porównać, poczuć, a czasem dosłownie posmakować – polskiego oscypka w górach, babcinego ciasta drożdżowego, prawdziwego wiejskiego chleba z miodem z lokalnej pasieki. Tak dla równowagi, po niedzielnych zakupach w supermarkecie. Powinno zobaczyć, o ile to możliwe, jak powstają proste polskie produkty i przedmioty, z którymi styka się na co dzień, i ile pracy kosztuje ich wytworzenie.

Kształtowanie miłości do Ojczyzny u młodego pokolenia jest i będzie jednym z najważniejszych zadań tak dla nas jak i dla całego społeczeństwa. Uczucia dziecka związane z domem, regionem i rodzinnym krajem ukształtują jego dorosłe poczucie narodowej tożsamości. Dlatego drodzy rodzice warto zadbać o to by brały się one z mądrych rozmów, rozwojowych zabaw i dobrych doświadczeń. Jeśli tak będzie – nasze dzieci będą wspaniałymi patriotami.

 

Poleca mgr Monika Niemasik – nauczycielka przedszkola

 

 Autorzy: dr Dorota Trzcińska,

dr Renata Czarniecka ( projekt „Zachowaj równowagę)

                                                                                                                                          

 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

 Wiek przedszkolny to właściwy czas, by kształtować dobre nawyki zdrowotne. Kilkuletnie dzieci najczęściej bardzo chętnie biegają, skaczą i uczestniczą w różnorodnych zabawach ruchowych. Naturalną, charakterystyczną dla wieku przedszkolnego, potrzebę aktywności fizycznej nazywa się niekiedy „głodem ruchu”.

Zarówno rodzice, jak i wychowawcy mają niepowtarzalną okazję wykorzystać czteroletni okres pobytu dziecka w przedszkolu do zainteresowania go różnymi formami rekreacji ruchowej. Dla tego etapu życia najkorzystniejsza jest aktywność fizyczna powtarzana kilkukrotnie w ciągu dnia oraz trwająca jednorazowo kilkanaście minut. Małe dziecko na ogół nie potrzebuje do niej specjalnej zachęty. W takiej sytuacji rolą opiekuna jest zadbanie o stworzenie właściwych dla podejmowanej aktywności warunków, uwzględniających przede wszystkim bezpieczeństwo, wszechstron­ność i zabawowy charakter.

Aktywność fizyczna w przedszkolu

W czasie pobytu dziecka w przedszkolu istnieje wiele okazji do podejmowania aktywności fizycznej. Zorganizowane zajęcia prowadzą wychowawczynie przedszkolne w ramach tzw. podstawy programowej. Uzupełnienie stanowi spontaniczna aktywność dziecka podczas swobodnej zabawy w sali lub w ogrodzie przedszkolnym. Szczególne walory posiadają formy ruchu podejmowane na świeżym powietrzu. Szeroka jest również oferta dodatkowych zajęć dydaktycznych, jak: umuzykalnianie, gimnastyka kompensacyjno-korekcyjna, nauka tańca, języka obcego i inne, które w przeważającym stopniu mają charakter ruchowy.

 Aktywność fizyczna w domu

Dziecko pięcioletnie wkracza w tzw. złoty okres dzieciństwa. Zewnętrznym przejawem tego etapu życia jest znaczny postęp w sprawności fizycznej. Dzieci w tym wieku nierzadko potrafią już jeździć na rowerze dwukołowym i hulajnodze oraz mogą stawiać pierwsze kroki narciarskie i łyżwiarskie. Warto również zapisać je na naukę pływania. Drogi Rodzicu, zadbaj o pozaprzedszkolną aktywność ruchową swojego dziecka i nabywanie przez niego nowych, przydatnych i wartościowych w dalszym życiu umiejętności.

QUIZ: JAK DBASZ O AKTYWNOŚĆ FIZYCZNĄ TWOJEGO DZIECKA?

 Dokonaj wyboru spośród zaproponowanych wariantów odpowiedzi (a-d)

 1) uważam/y, że aktywność fizyczna jest dla zdrowia dziecka:

a)      bardzo ważna
b)      ważna
c)      przeciętnie ważna
d)      nieważna

2) uważam swoją rodzinę za usportowioną:

a)      tak
b)      raczej tak
c)      raczej nie
d)      nie

3) w mojej rodzinie do aktywności najczęściej zachęca/ją:

a)     jedno z rodziców
b)     babcia lub dziadek
c)      dziecko/dzieci
d)     nikt

4) moje dziecko:

a)      uczestniczy systematycznie w zajęciach gimnastyki w przedszkolu oraz w nadobowiązkowych zajęciach ruchowych poza przedszkolem
b)      uczestniczy systematycznie w zajęciach gimnastyki w przedszkolu oraz niesystematycznie w nadobowiązkowych zajęciach ruchowych
c)      uczestniczy niezbyt regularnie w zajęciach gimnastyki w przedszkolu i nie bierze udziału w innych zajęciach ruchowych
d)      nie uczestniczy w zajęciach gimnastyki

5) zwalniam dziecko z gimnastyki:

a)      tylko w wyraźnie uzasadnionych przypadkach
b)      niekiedy, gdy sobie tego zażyczy,
ale po uprzednim uzasadnieniu
c)      zawsze, gdy sobie tego zażyczy, ale po uprzednim uzasadnieniu
d)      zawsze, gdy sobie tego zażyczy, bez konieczności uzasadnienia

6) zezwalam dziecku na korzystanie z komputera oraz oglądanie TV:

a)      do 1 godziny dziennie
b)      od 1 do 2 godzin dziennie
c)      od 2 do 3 godzin dziennie
d)      ponad 3 godziny dziennie

7) uważam, że wdrażanie dziecka do aktywności fizycznej należy rozpocząć:

a)     jak najwcześniej
b)     w okresie przedszkolnym
c)      w okresie szkolnym
d)     dopiero po osiągnięciu przez dziecko pełnoletniości lub wcale (niech zdecyduje o tym samo)

8) w ciągu roku szkolnego uprawiam/y (wraz z dzieckiem/dziećmi) różne formy rekreacji ruchowej:

a)      systematycznie – w ciągu tygodnia oraz w weekendy
b)      w weekendy
c)      czasami
d)      wcale lub sporadycznie

9) w czasie wakacji lub ferii spędzam/y czas (wraz z dzieckiem/dziećmi):

a)     bardzo aktywnie fizycznie
b)     aktywnie fizycznie
c)      przeciętnie
d)     nieaktywnie

10) wybierając formę wypoczynku dla dziecka w czasie wakacji lub ferii, biorę pod uwagę ofertę zajęć ruchowych w programie obozu/kolonii:

a)      zawsze
b)      często
c)      czasami
d)      nigdy (nie zwracam na to uwagi)

11) swoje starania o aktywność fizyczną dziecka na powietrzu i ich efekty określam  jako:

a)      wysokie
b)      raczej wysokie
c)      raczej niskie
d)      niskie

12) własny przykład zachowań promujących aktywny tryb życia oceniam jako:

a)      bardzo dobry
b)      dobry
c)      przeciętny
d)      zły

13) w naszej rodzinie wspólna aktywność fizyczna sprawia jej uczestnikom zadowolenie w stopniu:

a)     wysokim
b)     raczej wysokim
c)      raczej niskim
d)     niskim

14) dbam o posiadanie przez dziecko sprzętu sportowego w stopniu:

a)      szczególnym
b)      umiarkowanym
c)      przeciętnym
d)      nie dbam

 

ROZWIĄZANIE:

większość odpowiedzi a. – bardzo dobrze dbasz o aktywność fizyczną swojego dziecka

większość odpowiedzi b. – dobrze dbasz o aktywność fizyczną swojego dziecka

większość odpowiedzi c. – za mało dbasz o aktywność fizyczną swojego dziecka

większość odpowiedzi d. – nie dbasz o aktywność fizyczną swojego dziecka

 

Jeśli w większości odpowiedzi wybrałeś wariant „a” lub „b”, możesz być zadowolony z aktywności fizycznej Twojej rodziny. Pamiętaj, że wspólne, aktywne spędzanie czasu wolnego wpływa korzystnie na kształtowanie pozytywnego nastawienia dzieci do dbałości o własną sprawność w młodości i w życiu dorosłym. 

Jeśli w większości odpowiedzi wybrałeś wariant „c” a zwłaszcza „d”, powinieneś bardziej zainteresować się aktywnością fizyczną Twoją i Twojej rodziny. Zalecana dla zdrowia dawka ruchu to przynajmniej 30 minut dziennie dla dorosłych oraz 60 minut – dla dzieci i młodzieży. Pamiętaj, że prawdziwe i zdrowe życie to aktywne życie.

Poleca mgr Dorota Banaś -nauczyciel przedszkola

 

Wiem co jem. Czy aby na pewno?

Glutaminian sodu

Glutamina (kwas glutaminowy) jest naturalnie występującym aminokwasem znajdującym się w wielu produktach spożywczych w różnych stężeniach. Jego naturalne stężenie zwykle nie przekracza 0,1 g/100 g produktu. W 1908 r. japoński uczony
prof. Kikunae Ikeda wyizolował z listownicy – wodorostu – kwas glutaminowy, który sam
w sobie nie ma wyrazistego smaku, ale doskonale podkreśla intensywność innych.

E 621 = glutaminian sodu

Glutaminian sodu dziś syntetyzowany jest chemicznie – szybko rozpowszechnił się jako przyprawa znana „istotą smaku”. Obecnie stosuje się go w coraz większej ilości w celu wydobycia i wzmocnienia smaku produktów spożywczych. Dodaje się go w ilościach 0,2-0,8 g/100 g produktu.

 Gdzie znajdziemy glutaminian sodu?

W ciągu roku produkuje się 400 tysięcy ton glutaminianu sodu, a znajdziemy go w: kostkach rosołowych, vegecie i innych suszonych jarzynkach, mieszankach ziołowych, przyprawach do mięsa, soli ziołowej, czosnkowej, zupach w proszku, sosach w proszku i gotowych w słoikach, keczupie oraz w produktach, które po rozrobieniu mają intensywny smak i zapach.

Glutaminian sodu nie jest obojętny dla układu nerwowego.

Kwas glutaminowy, który przekształca się w glutaminian, jest jednym
z najważniejszych neuroprzekaźników w mózgu. Umożliwia przekazywanie impulsów
w centralnym systemie nerwowym. Jednak jego stężenie jest bardzo małe (poniżej 8-12 µM). Natomiast glutaminian sodu może powodować wzrost stężenia neuroprzekaźnika – wówczas neurony zostają nadmiernie pobudzone. W zależności od tego, jak wrażliwy jest organizm, taki stan komórki nerwowej może doprowadzić do jej śmierci.

Czy glutaminian sodu jest bezpieczny?

Amerykańska organizacja zajmująca się badaniem i dopuszczaniem żywności i leków do sprzedaży, uważa, że glutaminian jest bezpieczny. Wyniki wielu badań wskazują jednak
na jego szkodliwość.

Naukowcy stwierdzili, że może się odkładać i kumulować w organizmie, jego szkodliwe działanie może być opóźnione, a efekty negatywne mogą być widoczne dopiero po latach.

należy czytać etykiety im dłuższa lista składników tym większe ryzyko szkodliwości produktu: badania profesora Jima Stevensona wykazały, że u dzieci przyjmujących
z pożywieniem mieszankę dodatków spożywczych (barwniki stosowane od lat w produktach dla dzieci, substancje konserwujące np. benzoesan sodu) zaobserwowano wyraźne zmiany
w zachowaniach, w tym nadpobudliwość

Dr Blaylock który jest neurochirurgiem opisuje w swojej publikacji w Medical Sentinel badania i mechanizmy negatywnego wpływu m.in glutaminianu sodu na układ nerwowy.

Osoby z alergiami powinny całkowicie wyeliminować produkty zawierające glutaminian sodu: chociaż sam nie uczula, może wywołać atak epileptyczny, a nawet sparaliżować układ oddechowy.

Czy potrzebujemy glutaminianu sodu?

Nadal potrzeba wielu badań dotyczących wpływu glutaminianu sodu na zdrowie człowieka. Co by się stało, gdyby badania potwierdziły jego szkodliwość i z półek zniknęły produkty, które go zawierają? Pozostałyby te o naturalnym smaku i zapachu, których aromat możemy wydobywać przy użyciu dobrze skomponowanych świeżych czy suszonych ziół.

Przykładowe zamienniki:

kostki rosołowe – świeże warzywa, oliwka, zioła, m.in. tymianek, estragon, lubczyk

vegeta – sól morska, świeże warzywa

sól ziołowa – gomasio (lekko podprażone i zmielone ziarno sezamu oraz siemienia lnianego w stosunku 1:1 wymieszane z solą morską)

zupa z proszku – np. barszczyk – sok z kiszonych buraczków

sos pomidorowy instant do makaronu – warto w sezonie zrobić pasteryzowane przetarte soki z pomidorów, z których można przygotować sos, dodając oliwkę i zioła: oregano, bazylię, szczyptę ostrej papryczki

keczup – keczup domowy (duszone pomidory bez skórki na gęsto z dodatkiem oliwki, cynamonu, papryczki, pieprzu, miodu gryczanego i soli morskiej). Dostępne na rynku są jednak produkty niezawierające szkodliwych „dodatków” – np. HEINZ Ketchup pomidory (132 g w 100 g produktu), cukier, ocet, sól, ekstrakty przypraw i ziół

majonez – jogurt naturalny z ziołami, np. koperkiem

konserwy mięsne, wędliny – pieczone mięso w ziołach: majeranku, lubczyku, papryczce, tymianku, estragonie, z czosnkiem i solą.

 

Zwracajmy uwagę na to, co podajemy swoim pociechom. Pamiętajmy, że ich układ nerwowy dopiero się kształtuje i nieustannie rozwija. A przede wszystkim pamiętajmy, że: Człowiek nie żyje, aby jeść, ale ja, aby żyć (Sokrates).

Autor tekstu: Emilia Lorenc (www.zdrowyprzedszkolak.org)

Opracowała: mgr Beata Gadzała-Grzęda

 

Dlaczego warto czytać dzieciom?

Codzienne głośne czytanie jest szczepionką przeciwko wielu niepożądanym wpływom

i zagrożeniom dla umysłu i psychiki dziecka ze strony współczesnej cywilizacji. Czytelnictwo jest jednym z bardzo

ważnych źródeł oddziaływania na osobowość dzieci, młodzieży i dorosłych.

W szczególności sprzyja w poznaniu świata, rozszerzaniu kręgu doświadczeń, rozwijaniu uczuć wyższych, kształtowaniu systemów wartości i postaw moralno-społecznych i estetycznych oraz wypełnianiu wolnego czasu. Jest więc-mimo rozwoju audiowizualnych środków masowego przekazu, nigdy nie wysychającym źródłem uczenia się przez całe życie. Czytanie książek i czasopism służy w dobie postępu naukowo-technicznego, coraz szerzej celom praktycznym, ułatwiając ludziom ich życie codzienne i sprzyjając ciągłemu doskonaleniu kwalifikacji zawodowych. Z tych względów wdrażanie dzieci do czytania staje się ważnym zadaniem dla wszystkich. Pierwszymi osobami czytającymi małemu dziecku są RODZICE. To oni powinni być świadomi, że ich dzieci prócz potrzeb materialnych mają również potrzeby psychiczne, które są ważniejsze od tych pierwszych. To rodzina zaspokaja te potrzeby w pierwszej kolejności. Jej właściwy klimat czyni bardzo skutecznym oddziaływanie pedagogiczne i wychowawcze. Jak wiemy osobowość człowieka zaczyna kształtować i rozwijać się od wczesnego dzieciństwa -podstawowe znaczenie w tym rozwoju ma wiek przedszkolny. Jest to okres, w którym dziecko doznaje pierwszych przeżyć emocjonalnych, dokonuje pierwszych obserwacji i gromadzi swoje spostrzeżenia, doświadczenia, zdobywa wzorce postępowania. Umysł dziecka jest tak chłonny, że powinno się starannie wybierać i dostarczać odpowiednie słowa, sytuacje i przeżycia. Pierwsze kontakty dziecka z książką rozpoczynają się już w okresie przedpiśmiennym i polegają na traktowaniu bajki jako zabawki, przedmiotu do manipulowania. W miarę dorastania,

zdobywania estetycznych doświadczeń,, pojawia się i rośnie świadomość specyficznej funkcji słowa w literaturze. Dokonuje się to przez słuchanie jak dorośli mówią do dziecka, opowiadają mu różne historię, śpiewają piosenki i wreszcie czytają bajki. Sposób czytania, rozumienia i przeżywania wartości związanych z książką zaprezentowany przez osobę czytającą decyduje o jego przyszłych zainteresowaniach literaturą. Pojawiające się w utworach sposoby zachowania, pozytywne postawy wobec życia, właściwe

go stosunku do ludzi, utrwalają się w psychice dziecka, tworząc tym samym określone cechy jego osobowości, kształtują jego zachowanie, nawyki, przekonania, charakter, jak również pomagają dokonać wyboru. W pracy przedszkola bardzo szeroko wykorzystywana

jest literatura dziecięca zwłaszcza bajki, wiersze, opowiadania czy baśnie. Pomaga ona dotrzeć do dzieci i w przystępny dla nich sposób przybliżyć im wartości moralne, zrozumieć pewne zależności. Pomaga także nauczycielom urozmaicać zajęcia prowadzone z dziećmi. Wiersze, bajki, opowiadania są często podstawą do organizowania zajęć edukacyjnych, ponieważ sprzyjają rozwijaniu wyobraźni, stanowią inspirację do prac plastycznych, jak również zachęcają dzieci do odtwarzania ich treści w zabawach twórczych i ciekawych formach aktywności teatralnej. Słuchanie opowiadania nauczyciela, rozmowy o treści ilustracji książkowej, oglądanie inscenizacji teatralnej emocjonalnie angażuje dzieci i wyzwala w nich spontaniczne reakcje. Przedszkolak, chociaż nie zawsze rozumie treść, wsłuchuje się w brzmienie głosu nauczyciela, często utożsamia się z losami głównych

bohaterów, a zainteresowanie dziecka tekstem literackim to krok w stronę wywołania potrzeby obcowania z literaturą. Jak pisze Początkowo książka w rękach dziecka jest tylko pewnego rodzaju zabawką – przedmiotem manipulacyjnej zabawy. Dziecko stopniowo zaczyna interesować się obrazkami, ale to zainteresowanie jest zmienne i krótkotrwałe. Dopiero nauczyciel lub rodzic mogą zainteresować dziecko treścią książki, w sugestywny sposób przekazać treść, odwołując się do uczuć i wyobraźni dziecka. W ten sposób obok zabawki, umiejętnie dobrana na miarę najmłodszych przedszkolnych czytelników, książka zaczyna zajmować coraz więcej miejsca w życiu małego dziecka. Stosowana

w atrakcyjny sposób, gdy obraz i słowa tekstu łącza się z działaniem stają się odtąd nieodłącznym towarzyszem zabaw i zajęć. Należy jednak pamiętać, że dziecko samo nie upomni się o książkę. Nie jest to bowiem tak naturalna potrzeba jak zabawa

. Od nas więc zależy, czy wprowadzimy dziecko w ten specyficzny świat wartości, które warto przejąć, czy nauczymy je odróżniać dobro od zła, podając literackie wzory

postępowania. Czytanie jest dziś ważniejsze niż było kiedykolwiek w przeszłości. Świat jest coraz bardziej skomplikowany, lawinowo przyrasta ilość informacji, podawanej przez radio czy telewizję. Żyjemy w cywilizacji telewizyjnej, w której wychowują się nasze dzieci. Badania naukowe wykazują szkodliwość nadmiernego oglądania przez nie telewizji. Telewizja nie rozwija u dzieci myślenia i skraca ich przedział uwagi, wiele programów wywołuje lęki i niepokój oraz znieczula na agresję. Dlatego też powinniśmy codziennie dzieciom czytać np. bajki. Bajka kształci i wyrabia u małego odbiorcy smak estetyczny, pobudza i wzbogaca jego wyobraźnię. Reasumując – głośne czytanie bajek dziecku:

Zapewnia emocjonalny rozwój dziecka

Uczy wartości moralnych

Poszerza wiedzę ogólną, rozbudza zainteresowania

Buduje mocną więź między dorosłym i dzieckiem

Rozwija wrażliwość i empatię

Uczy myślenia, poprawia koncentrację

Zapobiega uzależnieniu od telewizji i komputera

Kształtuje na całe życie nawyk czytania i zdobywania wiedzy .

Od każdego kontaktu z bajką prowadzi droga pobudzająca działanie dziecka: do nauki tekstu

na pamięć, odtwarzanie jego treści w zabawie lub podjęcie zawartej w tekście inspiracji do tańca, biegu, podskoków. Dzieci chętnie wcielają się w role księżniczek, chłopcy w rolę rycerzy, Batmanów bądź innych, znanych bohaterów. Dzięki literaturze dziecięcej można dostarczyć małemu człowiekowi wiedzy o innych ludziach, jego przeżyciach, o faktach, o kulturze i obyczajach różnych narodów, o przyrodzie i pięknie krajobrazu. Tekst literacki przedstawiany dzieciom przemawia do dzieci językiem emocjonalnym pobudzającym procesy uczuciowe i wywołującym bogate wyobrażenia, zmusza także do refleksji i ustosunkowania się do przedstawionych wydarzeń i postaci. Dokonując oceny postępowania postaci, występujących w bajkach dziecko zdobywa umiejętność samooceny, uczy rozróżniać prawdę od fałszu, dobra od zła, wyzbywa się egoizmu, uwrażliwia na cierpienia innych, a sytuacje komiczne wywołają śmiech i radość. Wspólna głośne czytanie bajek wpływa nie tylko na rozwój emocjonalny dziecka, ale tak że sprzyja: rozwijaniu komunikacji językowej dziecka, wzbogacaniu słownictwa, poprawności gramatycznej i stylistycznej wypowiedzi, kształceniu mowy ekspresyjnej. My jako dorośli musimy pamiętać, że czytanie powinno się kojarzyć dziecku z radością, a nigdy z przymusem, stresem, nudą lub karą. Wybierajmy do czytania tylko te bajki, które:

Mają sens i są dla dziecka ciekawe

Są napisane lub przetłumaczone poprawną polszczyzną

Są dostosowane do wrażliwości dziecka – nie wzbudzają niepokojów i lęków

Promują pozytywne, godne do naśladowania wzorce zachowań

Uczą szacunku wobec ludzi, innych istot, prawa

Budują pozytywny stosunek do świata i wiarę w siebie .

poleca mgr Danuta Maciaszek

 

Cenna inicjatywa rodziców Samorządowego Przedszkola Nr 142

( artykuł wysłany do Głosu Nowej Huty- Grudzień 2016r)

To, że placówka od wielu lat jest remontowana dzięki zaangażowaniu i zapobiegliwości Pani Dyrektor Ewy Opałki, wszyscy rodzice doskonale wiedzą. Budynek i jego otoczenie z roku na rok staje się coraz ładniejsze i zapewnia bezpieczeństwo dzieciom. Ogród wyposażony jest w nowy sprzęt sportowy, wykonany został remont kuchni, łazienek i sal- to wizytówka starań dobrej współpracy Rady Dzielnicy XVI z przedszkolem. W swoich działaniach Panią Dyrektor wspomagają nauczyciele, personel przedszkola jak również aktywni rodzice. Oto przykłady- rodzice oraz dziadkowie zadbali o zieleń przed budynkiem, doposażyli sale w zabawki, artykuły papiernicze, książki, nowe mebelki kuchenne. A ostatnia dobra inicjatywa wynikająca z kreatywnej współpracy to pomysł wymalowania jednej z sal i zakup nowych mebli. Poczynając od zakupienia materiałów, wkładu finansowego, pracy własnej oraz pomysłowości. Do tego przedsięwzięcia przyczyniła się firma Praktiker- główny sponsor, za pośrednictwem p. Małgorzaty Babij- rodzica dziecka uczęszczającego do przedszkola- przekazując materiały niezbędne do remontu i delegując pracowników do niektórych prac. Duży wkład wnieśli również:

- p. Sylwia Kuc – pomoc przy malowaniu, szycie firanek, oraz zakup tablic magnetycznych,

- p. Grzegorz Lisowski- zakup i wstawienie nowych drzwi do sali, oraz pomoc przy malowaniu.

Pragniemy również podziękować wszystkim rodzicom, którzy wnieśli swój wkład, czy to pracą, czy pomocą finansową przy zakupie mebli i koniecznych detali. Dzięki tej inicjatywie dzieci zyskały kolejne miejsce bezpiecznej zabawy i rozwoju intelektualnego.

Wiemy, że na tym nie zakończy się nasza współpraca z rodzicami. Chodzą wieści o kolejnych innowacjach.

Serdecznie dziękują

Pani Dyrektor mgr Ewa Opałka

personel Przedszkola, oraz szczęśliwe dzieci.

 

 

BEZPIECZEŃSTWO DZIECKA W PRZEDSZKOLU

I POZA NIM

 

 

 

 

Współczesny świat jest pełen zagrożeń. Bezpieczeństwo odgrywa istotną rolę w życiu dziecka, zwłaszcza małego. Wiek przedszkolny to czas, w którym dzieci powinny dowiedzieć się jak najwięcej o otaczającej rzeczywistości, która może nieść szereg rozmaitych zagrożeń. Dzieci muszą nauczyć się przewidywać i radzić sobie w sytuacjach zagrożenia poprzez właściwą ocenę niebezpieczeństwa.

Bezpieczeństwo i zdrowie dziecka na terenie przedszkola jak i poza nim to podstawowe zadanie dla nauczycieli, opiekunów oraz innych pracowników przedszkola. Dzieci mają bowiem małe doświadczenie życiowe, niewielki zasób wypróbowanych technik radzenia sobie z różnymi problemami, niejednokrotnie są nieświadome zagrożeń swojego zdrowia czy też życia. Dlatego też bardzo ważne jest, aby przedszkole od najwcześniejszych lat wyposażyło dzieci w nawyki unikania, zapobiegania i możliwie szybkiego pokonywania wszelkich niebezpieczeństw.

Okres przedszkolny ma bardzo duży wpływ na kształtowanie się osobowości dziecka. Dlatego też nauczyciele wspólnie z opiekunami swoich wychowanków już od pierwszych dni pobytu dziecka w przedszkolu powinni dążyć do wszechstronnego rozwoju jego osobowości.

Najlepszymi sprzymierzeńcami w osiągnięciu zamierzonego celu są przede wszystkim zasady i normy wpajane dzieciom każdego dnia i konsekwentnie przestrzegane zarówno przez pracowników przedszkola jak i poszczególnych członków rodzin dzieci.
Wychowanie dzieci w wieku przedszkolnym w zakresie dbałości o własne bezpieczeństwo koncentruje się zwykle wokół kształtowania u dzieci umiejętności bezpiecznego poruszania się po drogach, uświadomienia im niebezpieczeństw, zabaw w źle wybranym miejscu, bądź też zabaw niebezpiecznymi i nie przeznaczonymi do zabaw przedmiotami, a także ostrożnego zachowania wobec obcych osób i zwierząt.

Wychowanie do przestrzegania zasad bezpieczeństwa nie powinno jednak kształtować u dzieci nieufnej postawy wobec dorosłych. Pozostawiając dziecku możliwie dużo swobody, powinno się jak najwcześniej uświadomić mu różne zagrożenia, które mogą wystąpić w jego najbliższym otoczeniu. To nie tylko wdrażanie go do przestrzegania zakazów i nakazów, ale przyzwyczajanie do „pewnych” ograniczeń jego wolności. Ważne jest też poznawanie przez dziecko sposobów radzenia sobie w sytuacjach trudnych, niebezpiecznych oraz zapobieganie ich powstawaniu.

Celem wychowania przedszkolnego jest wspomaganie i ukierunkowywanie rozwoju dziecka zgodnie z jego wrodzonym potencjałem i z jego możliwościami rozwojowymi w relacjach ze środowiskiem społeczno-kulturowym i przyrodniczym.

ZASADY EDUKACJI W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA


Edukacja w zakresie bezpieczeństwa powinna:
1. Być procesem ciągłym, systematycznym i kompleksowym;
2. Kształtować postawy i nawyki z zachowaniem określonych proporcji wiedzy i działania;
3. Zapewnić dzieciom bezpośredni kontakt z obiektami i zjawiskami omawianego środowiska;
4. Analizować problemy za pomocą różnorodnych środków dydaktycznych, podkreślając znaczenie zajęć praktycznych i własnych doświadczeń;
5. Rozwijać u dzieci wrażliwość na niebezpieczeństwo, szczególnie w najbliższym otoczeniu.

Treści zawarte w programach wychowania przedszkolnego dotyczą przede wszystkim wiedzy, umiejętności i kształtowania postaw sprzyjających właściwych zachowaniom w sytuacjach zagrażających życiu czy też zdrowiu dzieci. Właściwa ich realizacja powinna umożliwić wytworzenie się określonych kompetencji u dzieci, ułatwiając im funkcjonowanie w życiu oraz dbałość o zdrowie i bezpieczeństwo nie tylko swoje ale też innych.

Nauczyciel w czasie zajęć wychowawczo-dydaktycznych powinien poprzez stosowanie różnych metod i form pracy stwarzać dzieciom okazję do utrwalania treści związanych z bezpieczeństwem zarówno na terenie przedszkola jak i poza nim. Dzięki pogadankom, pokazom, scenkom sytuacyjnym czy też przykładom z życia, nauczyciel ma możliwość uświadomienia dzieciom grożących im niebezpieczeństw, zapoznania ich ze sposobami unikania zagrożeń, a przede wszystkim z umiejętnością radzenia sobie w niebezpiecznych sytuacjach.

ZAKRES TREŚCI ZAWARTYCH W PROGRAMACH

WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO

DOTYCZĄCYCH BEZPIECZEŃSTWA DZIECKA

1. Bezpieczne poruszanie się na drogach różnego typu.
2. Bezpieczeństwo podczas zabaw.
3. Groźne przedmioty i urządzenia.
4. Zagrożenia ze strony zwierząt.
5. Niebezpieczne rośliny.
6. Zagrożenia ze strony dorosłych.
7. Niebezpieczeństwo kradzieży, konieczność pilnowania swoich rzeczy i chronienia domowego dobytku.

BEZPIECZNE PORUSZANIE SIĘ PO DROGACH


Dziecko powinno wiedzieć:

  • jakie są zasady ruchu drogowego dla pieszych;

  • jakie niebezpieczeństwa mogą spotkać je jako uczestnika ruchu drogowego w najbliższym otoczeniu;

  • o konieczności noszenia różnych elementów odblaskowych w czasie poruszania się po drogach (szczególnie poza miastem, w czasie od późnej jesieni do wczesnej wiosny i przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych);

  • że policjant jest osobą, do której zawsze może się zwrócić o pomoc, gdy znajdzie się w niebezpiecznej sytuacji;

  • jaka jest rola pracy policjanta w ruchu drogowym;

  • jakie są zasady bezpiecznego podróżowania samochodem osobowym (zajęcie miejsca w foteliku, zapięcie pasów, zachowanie spokoju podczas jazdy);

  • jakie są zasady bezpiecznego i kulturalnego zachowania się w środkach komunikacji publicznej.

BEZPIECZEŃSTWO PODCZAS ZABAW


Dziecko powinno wiedzieć, że:

  • nie wolno oddalać się z miejsca zabawy bez zgody i wiedzy osoby dorosłej;

  • nie wolno podejmować niebezpiecznych zabaw, korzystać z niebezpiecznych przedmiotów podczas zabaw z rówieśnikami;

  • nie wolno bawić się w miejscach niedozwolonych;

  • z zabawek, przyborów i sprzętu należy korzystać zgodnie z ich przeznaczeniem;

  • o uszkodzonych zabawkach i sprzęcie terenowym należy zawsze informować osobę dorosłą;

  • o wszelkich dolegliwościach , skaleczeniach czy też złym samopoczuciu również należy informować osobę dorosłą.

GROŹNE PRZEDMIOTY I URZĄDZENIA


Dziecko powinno wiedzieć, że:

  • z urządzeń elektrycznych mogą korzystać tylko osoby dorosłe;

  • nie wolno podłączać do prądu urządzeń samodzielnie skonstruowanych;

  • nie wolno bawić się kuchenką gazową;

  • nie wolno bawić się ostrymi przedmiotami;

  • nie wolno zbliżać do pracujących maszyn i urządzeń elektrycznych,

  • w sytuacji zagrożenia należy dzwonić pod numery alarmowe 997,998,999, 112


ZAGROŻENIA ZE STRONY ZWIERZĄT


Dziecko powinno wiedzieć, że :

  • nie wolno dotykać dzikich zwierząt;

  • nie wolno zbliżać się do zwierząt, których nie znamy;

  • nie wolno wchodzić na teren, którego pilnuje pies;

  • w sytuacji zagrożenia atakiem psa bądź innego zwierzęcia należy zachować spokój.

NIEBEZPIECZNE ROŚLINY


Dziecko powinno wiedzieć:

  • które rośliny są szczególnie niebezpieczne dla człowieka;

  • co dzieje się gdy człowiek zje coś trującego i jak ważna jest wtedy szybka pomoc medyczna.

ZAGROŻENIA ZE STRONY DOROSŁYCH

Dziecko powinno wiedzieć że:

  • nie wolno ufać nieznajomemu dorosłemu, który coś obiecuje dziecku i chce je gdzieś

zaprowadzić;

  • gdy znajdzie się w trudnej w sytuacji i gdy zaczyna się bać, należy zwrócić się o pomoc do policjanta, strażnika miejskiego lub do innej osoby zajmującej się niesieniem pomocy;

  • znajomość imienia, nazwiska i miejsca zamieszkania dziecka ma duże znaczenie w sytuacji jakiegokolwiek zagrożenia.

NIEBEZPIECZEŃSTWO KRADZIEŻY, KONIECZNOŚĆ PILNOWANIA SWOICH RZECZY I CHRONIENIA DOMOWEGO DOBYTKU


Dziecko powinno wiedzieć że:

  • nie wolno otwierać drzwi , gdy ktoś dzwoni lub puka pod nieobecność rodziców;

  • nie wolno podawać obcym swojego adresu domowego gdy o to poproszą;

  • nie wolno opowiadać o tym co i gdzie znajduje się w domu;

  • nie wolno zostawiać swoich rzeczy na placu zabaw, w parku bez opieki.


Bezpieczeństwo i zdrowie przedszkolaka

Działania profilaktyczne przedszkola to:

1. Przybliżenie dzieciom zagrożeń na które może być narażone.

2. Nauka odpowiedzialności za swoje czyny.

3. Nauka radzenia sobie w różnych sytuacjach.

4. Nauka podejmowania właściwych decyzji.

Bezpieczeństwo dzieci przebywających w przedszkolu jest bardzo ważne, ponieważ bezpieczne dziecko to dziecko szczęśliwe, wesołe i ufne.

Rola nauczyciela w realizacji tych przedsięwzięć to nie podanie gotowych schematów zachowań, ale uczenie dzieci przewidywania i kreatywności w rozwiązywaniu problemów.

Zajęcia i zabawy powinny być realizowane w oparciu o metody aktywizujące myślenie dzieci np. (zabawy edukacyjne, inscenizacje teatralne, stwarzanie symulowanych sytuacji, wycieczki, spotkania np. z policjantem, strażakiem, pielęgniarką, lekarzem).

Ponieważ to nauczyciel niezmiennie czuwa nad bezpieczeństwem dzieci podczas pobytu w przedszkolu, dlatego też już w pierwszych dniach pobytu dzieci w przedszkolu ustala wspólnie z wychowankami normy postępowania związane z ich bezpieczeństwem poprzez:

  1. opracowanie kontraktu grupy, w którym zawarte są zasady zachowania się w sali przedszkolnej, zasady zgodnej i bezpiecznej zabawy z rówieśnikami oraz zasady właściwego korzystania z zabawek,

  2. zapoznanie dzieci z regulaminem zachowania się w ogrodzie przedszkolnym,

  3. zaznajomienie dzieci z sytuacjami związanymi z bezpieczeństwem na terenie przedszkola jak i poza nim.

Bardzo ważna w tym zakresie jest współpraca z rodzicami. Nauczyciel dostarczając im odpowiedniej wiedzy może liczyć na kontynuację i utrwalenie zagadnień z zakresu zdrowia i bezpieczeństwa w domu rodzinnym. Okazją do wymiany spostrzeżeń są zajęcia otwarte jak również spotkania indywidualne i grupowe z rodzicami.

Wszelkie działania w przedszkolu mają służyć jednemu celowi – zapewnieniu i poprawieniu bezpieczeństwa dziecka w przedszkolu. Dzieci wyposażone w wiedzę na temat bezpieczeństwa i zdrowia będą potrafiły przewidywać i unikać zagrożeń, posiadać wiedzę i umiejętność potrzebną do pokonywania trudnych sytuacji w przedszkolu, w domu, a następnie w szkole.

PODSUMOWUJĄC

Zgodnie z Podstawą programową wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych formach wychowania przedszkolnego dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

  1. wie, jak trzeba zachować się w sytuacji zagrożenia i gdzie można otrzymać pomoc, umie o nią poprosi

  2. ;

  3. orientuje się w bezpiecznym poruszaniu się po drogach i korzystaniu ze środków transportu;

  4. zna zagrożenia płynące ze świata ludzi, roślin oraz zwierząt i unika ich;

  5. wie, że nie może samodzielnie zażywać lekarstw i stosować środków chemicznych (np. środków czystości);

  6. próbuje samodzielnie i bezpiecznie organizować sobie czas wolny w przedszkolu i w domu; ma rozeznanie, gdzie można się bezpiecznie bawi

  7. , a gdzie nie.

Wszelkie działania w przedszkolu mają służyć jednemu celowi – zapewnieniu i poprawieniu bezpieczeństwa dziecka w przedszkolu. Dzieci wyposażone w wiedzę na temat bezpieczeństwa i zdrowia będą potrafiły przewidywać i unikać zagrożeń, posiadać wiedzę i umiejętność potrzebną do pokonywania trudnych sytuacji w przedszkolu, w domu, a następnie w szkole.

Literatura:

  1. Podstawa programowa wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego – załączniki nr 1 do Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 maja 2014 r. (Dz. U. poz. 803)

  1. Program edukacji przedszkolnej wspomagającej rozwój aktywności dzieciNasze Przedszkole” - Małgorzata Kwaśniewska, Wiesława Żaba-Żabińska, wyd. MAC Edukacja.

Opracowała

mgr Małgorzata Świątek

 

Dlaczego warto czytać dzieciom?

          Na pewno jak każdy rodzic chcesz przekazać swojemu dziecku to, co najlepsze. Chcesz, aby dobrze się rozwijało, nie miało problemów w przedszkolu czy szkole, a na swojej drodze spotykało samych życzliwych ludzi. By tak się stało, wcale nie musisz stosować nowoczesnych metod lansowanych w wielu podręcznikach dla rodziców. Jedną z pierwszych inwestycji w rozwój dziecka jest niewątpliwie czytanie mu książek. Zachęć dziecko do czytania. To właśnie w książkach Twój maluch znajdzie wskazówkę, w jaki sposób zbudować własny system wartości.

 
          Dziecko, któremu rodzice czytają książki tworzy swój własny świat, samodzielnie kreuje i identyfikuje głównego bohatera, razem z nim przeżywa jego przygody. W filmie czy grze komputerowej dziecko ma wszystko podane na tacy – nie musi mentalnie wysilać się, by zrozumieć przekaz. Są przesycone treścią, więc dziecko nie musi aktywnie angażować się w zrozumienie przekazu. Pozbawione prawdziwych emocji, powierzchownie odbierane dzieła audiowizualne nie są w stanie tak aktywnie wpływać na rozwój psychofizyczny małego człowieka, jak potrafi to zrobić odpowiednio dobrana literatura.

 
          Rozwój tak cenionych we współczesnym świecie  cech, jak kreatywność, twórczość czy empatia, to tylko niektóre zalety wynikające z czytania książek. Bardzo praktyczne znaczenie ma szybsze doskonalenie się umiejętności lingwistycznych wśród dzieci, które już od najmłodszych lat zetknęły się z literaturą. Czytanie bajek pozwala dziecku poznać zasady prawidłowej konstrukcji zdań, zaznajamia je z regułami ortografii, przyspiesza proces rozpoznawania liter oraz sprawia, że nasz maluch lepiej będzie radził sobie w szkole. Dodatkowo, wieczorna lektura pozwala dziecku wyciszyć się i uspokoić. Książki pozwalają ponadto lepiej rozumieć świat – przedstawione w nich symbole i archetypy, ukryte za postaciami i zdarzeniami znanymi z dnia codziennego sprawiają, że kilkulatki szybciej adaptują się do otaczającej je rzeczywistości.

 

Na koniec 7 najważniejszych powodów dla których „WARTO DZIECIOM CZYTAĆ KSIĄŻKI”:

  1. Czytanie na głos niemowlęciu stymuluje rozwój jego mózgu. Zanim małe dziecko nauczy się mówić – najpierw uczy się rozumieć mowę, czyli tworzy tzw. Słownik bierny. Ta prawidłowość jest związana          z kolejnością dojrzewania poszczególnych ośrodków w mózgu odpowiedzialnych za rozumienie oraz artykułowanie mowy. Nauka mowy rozpoczyna się więc tak naprawdę od momentu kiedy niemowle zaczyna być otaczane mową.

  2. Czytanie kilkulatkowi rozbudza w nim ciekawość świata i pomaga mu zrozumieć siebie i innych. Wzory zachowań bohaterów bajkowych są przyjmowane przez najmłodszych bezkrytyczne – często możemy zaobserwować, że maluch odtwarza zachowanie ulubionej postaci bajkowej. Dzieci szybko uczą się poprzez przykład – naśladując. Oczywiście ważne jest więc, aby mogły uczyć się na dobrych wzorcach.

  3. Czytanie stymuluje rozwój mowy i usprawnia pamięć. Książki ubogacają tak bierny (rozumienie) jak i czynny (mowa) słownik dziecka, poszerzając wiedzę o świecie i pomagając w ten sposób odnosić sukcesy   w przedszkolu i w szkole. Czytanie pomaga także w przezwyciężaniu dysleksji.

  4. Czytanie kształtuje wrażliwość moralną dziecka. W ten sposób inwestujesz w moralny i intelektualny rozwój swojego dziecka. Dzieci którym rodzice regularnie czytają szybciej się rozwijają, łatwiej przyswajają wiedzę o świecie i ludziach, a także czują się bezpieczne i kochane.

  5. Książki kształtują pozytywny obraz siebie. Dziecko czytając wraz z rodzicem może wykorzystać swoją wiedzę, przekonać się, jak wiele już potrafi i tym chętniej będzie uczyło się i poznawało nowe pojęcia.

  6. Czytanie odpowiada również za budowanie szczególnego rodzaju więzi emocjonalnej pomiędzy rodzicami   a dziećmi. Wspólne czytanie jest formą spędzania czasu z dzieckiem. Co przynosi zarówno „korzyści natychmiastowe” jak i procentuje na przyszłość. Dzięki czytaniu cała rodzina może wspólnie spędzać czas, z korzyścią dla wszystkich.

  7. Wspólne głośne czytanie z dzieckiem pomoże mu pokonać wiele problemów wieku dorastania. W głośnym czytaniu chodzi tak naprawdę o to, aby poświęcić dziecku swój czas, uwagę, a przy tym miłość.

 

Pamiętaj, że codzienne czytanie dziecku:

  • Zapewnia emocjonalny rozwój dziecka

  • Rozwija język, pamięć i wyobraźnię

  • Uczy myślenia, poprawia koncentrację

  • Wzmacnia poczucie własnej wartości dziecka

  • Poszerza wiedzę ogólną

  • Ułatwia naukę, pomaga odnieść sukces w szkole

  • Uczy wartości moralnych, pomaga w wychowaniu

  • Zapobiega uzależnieniu od telewizji i komputerów

  • Chroni przed zagrożeniami ze strony masowej kultury

  • Kształtuje nawyk czytania i zdobywania wiedzy na całe życie

 

Jak zauważył Umberto co „Kto czyta książki, żyje podwójnie”. Jeżeli więc nie chcesz by Twój maluszek żył w jednowymiarowym świecie wypranym z prawdziwych emocji, postaraj się by polubił literaturę.

Dlatego warto wrócić do starych , dobrych sposobów spędzania wolnego czasu. Warto czytać dziecku codziennie!

 Poleca nauczyciel przedszkola mgr Barbara Czekaj

 

ZŁOTA LISTA

 

książek polecanych przez Fundację „ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom” do czytania dzieciom.

Kategorie wiekowe oznaczają sugerowany dolny przedział wieku dziecka przy czytaniu mu na głos.

 

Wiek 0 – 4 lata:

Marta Bogdanowicz (opracowanie) – Rymowanki – Przytulanki

Paulette Bourgeois, Brenda Clark – seria o Franklinie

Jan Brzechwa – Wiersze i bajki

Gilbert Delahaye – seria o Martynce

Barbara Gawryluk – Dżok, legenda o psiej wierności

Danuta Gellnerowa – Cukrowe miasteczko

Anita Głowińska – Kicia Kocia (seria)

Dimiter Inkiow – Ja i moja siostra Klara (seria)

Czesław Janczarski – Miś Uszatek

Janosch – Ach, jak cudowna jest Panama (seria)

Astrid Lindgren – Lotta z ulicy Awanturników ●

Hanna Łochocka – O wróbelku Elemelku

Sam McBratney – Nawet nie wiesz, jak bardzo Cię kocham

Nele Most, Annet Rudolph – Wszystko moje; Co wolno, a czego nie wolno

Sven Nordqvist – Kiedy mały Findus się zgubił (seria)

Beata Ostrowicka – Lulaki, Pan Czekoladka i przedszkole; Ale ja tak chcę!

Joanna Papuzińska – Śpiące wierszyki

Eliza Piotrowska – Bajka o drzewie

Renata Piątkowska – Opowiadania z piaskownicy

Annie M.G. Schmidt – Julek i Julka (seria)

Małgorzata Strzałkowska – Zielony, żółty, rudy, brązowy

Julian Tuwim – Wiersze dla dzieci

Wojciech Widłak – Pan Kuleczka (seria)

 

Wiek 4-6 lat:

Florence Atwater, Richard Atwater – Pan Popper i jego pingwiny ●

Hans Christian Andersen – Baśnie

Wiera Badalska – Ballada o kapryśnej królewnie ●

Liliana Bardijewska – Zielony Wędrowiec; Moje – nie moje

Grażyna Bąkiewicz – Kosmiczni odkrywcy – Franio i jego babcia #

Marcin Brykczyński – Jedna chwilka, uczuć kilka

Jan Brzechwa – Pan Drops i jego trupa ●

Wanda Chotomska – Wiersze; Pięciopsiaczki

Carlo Collodi – Pinokio

Vaclav Ćtvrtek – Bajki z mchu i paproci; O gajowym Chrobotku ●; Podróże furmana Szejtroczka ●

Iwona Czarkowska – Biuro zagubionych zabawek #

Dorota Gellner – Przedszkolakom

Eva Janikovszky – Gdybym był dorosły

Czesław Janczarski – Jak Wojtek został strażakiem

Grzegorz Janusz – Misiostwo świata #

Hanna Januszewska – O Pleciudze ●

Roksana Jędrzejewska-Wróbel – Sznurkowe historie, Maleńkie Królestwo królewny Aurelki Kęstutis Kasparavičius – Mała zima Lucyna Krzemieniecka – O Jasiu Kapeluszniku ● Tadeusz Kubiak – Wiersze na dzień dobry

Åsa Lind – Piaskowy Wilk 2

Astrid Lindgren – seria o Pippi Pończoszance; Emil ze Smalandii ●

Hugh Lofting – seria o Doktorze Dolittle

Beata Majchrzak – Opowieść o błękitnym psie, czyli o rzeczach trudnych dla dzieci #

Kornel Makuszyński – Przygody Koziołka Matołka

Małgorzata Musierowicz – Znajomi z zerówki

Alan A. Milne – Kubuś Puchatek, Chatka Puchatka

Pija Lindenbaum – Nusia i bracia łosie (seria)

Joanna Papuzińska – zbiory: Pims, którego nie ma;Wierszyki domowe; Mały księżyc; Pod bajdułem;

Renata Piątkowska – Na wszystko jest sposób #; Nie ma nudnych dni

Gianni Rodari – Bajki przez telefon (w tym Historyjki o Alicji, która zawsze wpadała w kłopoty);

Zofia Rogoszówna – Dzieci Pana Majstra ●

Tomasz Samojlik – Żubr Pompik. Tropy na śniegu i inne opowieści (seria)

Tomasz Samojlik – Nauczę cię pływać, moja wyderko

Ulf Stark – Cynamon i Trusia. Wiersze o złości i radości (seria); Jak tata pokazał mi wszechświat

Małgorzata Strzałkowska – Leśne Głupki; Wiersze do poduchy, Wyliczanki z pustej szklanki Anna Świrszczyńska – Dziwny tygrys ●; O chciwym Achmedzie ●

Julian Tuwim – Pan Maluśkiewicz i wieloryb ●

Danuta Wawiłow – Wiersze

Max Velthuijs – Żabka i obcy

Poleca nauczyciel przedszkola mgr Barbara Czekaj

 

Spotkanie z obcym psem –

 

Drugi koniec smyczy” Patricia McConnell

 

W artykule Jak bezpiecznie witać się z psem? poruszyliśmy już problem zachowania ludzi przy przywitaniu z nieznanym psem.

 

Będziemy uzupełniać ten temat o materiały różnych autorów. Dziś Patricia McConnell i „Drugi koniec smyczy”. Przy okazji polecamy wartościową lekturę.

 

McConnell wymienia kilka zachowań ludzi, jakie psy odbierają jako negatywne, zagrażające dla siebie. Takie działania człowieka wobec psa często kończą się pogryzieniem, i choć trudno to zrozumieć, całkowitą odpowiedzialność za sprowokowanie psa w tych sytuacjach ponosi człowiek.

 

Wyciąganie rąk do psa i podchodzenie blisko na wprost
„Idąc ulicą, nagle dostrzegamy kogoś, czyj widok jest nam miły. Jak reagujemy? Większość z nas woła znajomego po imieniu i rusza prosto w jego stronę. Wyciągamy rękę na powitanie, a często obejmujemy znajomego, by go serdecznie uściskać. To takie słodkie i przyjacielskie. Tylko, że nie dla psa. Dla niego ten typowy dla naczelnych savoir vivre jest szczytem chamstwa.
Dla psa podchodzenie na wprost może być groźnym wyzwaniem, zwłaszcza dla zwierzęcia płochliwego, słabo znającego nadchodzącą osobę. […] Kiedy my, prezentujący zachowania typowe dla naczelnych, podchodzimy do psów na wprost, niektóre z nich mogą potraktować to jak wyzwanie.”

 

Obejmowanie, przytulanie
„Z moich obserwacji wynika, że największą chęć do obejmowania i głaskania pokrytych futrem zwierząt wszelkiego rodzaju przejawiają dorastające dziewczynki i dzieci obojga płci pomiędzy trzecim a piątym rokiem życia.
Takie zachowanie jest najzupełniej typowe – i ludzie, i małpy uznają je za naturalne. Jednak dla psów jest to jawny, agresywny sposób wyrażania dominacji i oczywiste zagrożenie.
[…] Jedyna sytuacja, kiedy psy „obejmują się”, to akt krycia, podczas którego pies przytrzymuje sukę przednimi łapami. Zdarza się to też u psów obojga płci jako przejaw dominacji oraz w czasie zabawy psów, które dobrze się znają.”

 

JAK POPRAWNIE ZACHOWAĆ SIĘ WOBEC NIEZNAJOMEGO PSA?
„Kiedy spotkasz psa, z którym chciałbyś się przywitać, nie podchodź do niego blisko. Stań w odległości kilku kroków, raczej bokiem niż frontem do niego i w żadnym wypadku nie patrz mu prosto w oczy. Poczekaj, aż pies zbliży się do ciebie.
Jeśli tego nie zrobi, to znaczy, że nie ma ochoty na poufałość, więc nie bądź natrętny. Nie są to chyba zbyt wielkie wymagania – czy tobie podobałoby się, gdyby każdy napotkany na ulicy nieznajomy chciał cię dotykać? Dopiero gdy pies podejdzie i nie wygląda na spiętego, możesz mu podsunąć do powąchania swoją dłoń, trzymając nisko, w żadnym razie nie ponad psią głową. Nieznane psy poklepuj tylko po klatce piersiowej lub głaszcz pod brodą. Nigdy nie zbliżaj ręki od góry. Gdyby to nad tobą stanął jakiś potwór wielkości King Konga i sięgnął wielką łapą w kierunku twojej głowy, pewnie też byś się przestraszył.”

 

www.wychowujenietresuje.pl

 

Pies ostrzega, zanim ugryzie

 

Psy wypracowały precyzyjny system znaków, działań i zachowań, który służy komunikacji i zapobiega konfliktom. Popularna nazwa to CS, od ang. Calming Signals – sygnały uspokajające.

 

Mimo że cała grupa tych znaków nazwana jest sygnałami uspokajającymi, wśród nich są sygnały grożące, sygnały zapraszające do zabawy, sygnały stresu. Składają się one na psią mowę ciała. Jej poznanie i stosowanie umożliwia bezkolizyjne życie z psem, a przede wszystkim unikanie trudnych sytuacji, które mogą powodować agresywne zachowanie psa wobec człowieka.

 

Sygnały grożące informują o tym, że pies w danej sytuacji czuje się „przyparty do muru” i za chwilę, jeśli sytuacja się nie zmieni, może ugryźć.

Pies zaczyna od subtelnych znaków: intensywne mruganie, oblizywanie się, ziewanie, wreszcie odwrócenie głowy.


Fot.: Oblizywanie się


Fot.: Odwracanie głowy i ustawianie się bokiem

Szczególnie jeśli dziecko lub dorosła osoba gwałtowanie próbuje przytulić psa lub nagle wyciąga do niego ręce, pies odwraca głowę. To bardzo czytelny sygnał, nie sposób go nie zauważyć. To, co powinniśmy zrobić, kiedy pies się od nas odwraca, to po prostu zostawić go w spokoju.

Kiedy tego nie zrobimy, pies zaczyna czytelniej sygnalizować swoje niezadowolenie. Może w tym celu napiąć mięśnie, zastygnąć w bezruchu, nastroszyć sierść, postawić w górę sztywny ogon, postawić uszy lub odciągnąć je do tyłu, wbić wzrok w „przeciwnika”, wreszcie zmarszczy nos.


Fot.: Marszczenie nosa

 

Kolejnym sygnałem grożącym jest odsłanianie zębów.


Fot.: Odsłaniane zębów i dziąseł (1), odsłanianie samych zębów (2) i uszy położone wzdłuż ciała (3)

 

Jeżeli sytuacja się nie zmienia i pies wciąż czuje się zagrożony, sięga po silniejszy sygnał: warczenie.

A jeśli i takie ostrzeżenie nie zadziała, pies gryzie.

Nie zawsze pies użyje całego repertuaru CS-ów. Sprowokowany może pominąć delikatne znaki i od razu kłapnąć zebąmi, markując ugryzienie. Szczególnie istotne jest to, że pies, który długo wysyłał subtelne sygnały, a one nie zadziałały, rezygnuje z nich na rzecz mocniejszych znaków. Jeśli ignorujemy delikatne odwracanie głowy i ziewanie, choćby przy przytulaniu psa, i odsuwamy się od niego dopiero, gdy pokazuje zęby, sami uczymy psa, że lepiej od razu zacząć warczeć lub nawet gryźć.

Są też psy, które nie informują o swoich zamiarach. To np. psy specjalnie krzyżowane genetycznie do walki z innymi zwierzętami. Psy te nie ostrzegają o ataku, który za chwilę przeprowadzą. Niestosowanie sygnałów grożących daje im przewagę i zwiększa szanse zwycięstwa.

Bądźmy więc uważni na to, co sygnalizują psy, a wielu trudnych sytuacji uda się uniknąć.

Aneta Awtoniuk
behawiorysta, terapeuta zachowań psów, trener psów, szkoła dla psów Azorre

www.wychowujenietresuje.pl

Pies zaprasza do zabawy

Psy wypracowały precyzyjny system znaków, działań i zachowań, który służy komunikacji i zapobiega konfliktom. Popularna nazwa to CS, od ang. Calming Signals – sygnały uspokajające. Mimo że cała grupa tych znaków nazwana jest sygnałami uspokajającymi, wśród nich są sygnały grożące, sygnały zapraszające do zabawy, sygnały stresu. Składają się one na psią mowę ciała. Jej poznanie i stosowanie umożliwia bezkolizyjne życie z psem, a przede wszystkim unikanie trudnych sytuacji, które mogą powodować agresywne zachowanie psa wobec człowieka.

Po przywitaniu się z innym osobnikiem, pies może zainicjować zabawę lub odejść, ewentualnie rozpocząć konfrontację (czytaj o psich sygnałach grożących).

Jeśli chce bawić się z innym psem, może:

Dotykać łapą drugiego psa

 

Fot. zaczepianie łapą jako zaproszenie do zabawy; odpowiednik ludzkiego „ganiasz!”

 

 

 

Szczekać zaczepnie, ale nie grożąco
Markować uciekanie od drugiego psa sprawdzając czy ten go goni
Przypadać na przednie łapy trzymając zad w górze – charakterystyczny ukłon

 


Fot. Przypadanie na przednie łapy; psi ukłon stosowany jest wobec innych psów, jak i wobec ludzi

 

 

Niekiedy, u psów, które nauczyły się brutalniejszych zabaw z pobratymcami można zaobserwować także opieranie się obiema łapami o drugiego psa, „obejmowanie” głowy drugiego psa, co bywa zachętą do zapasów. Często psy stają wtedy na tylnych nogach i splatają się przednimi łapami, co wygląda jakby się siłowały. W wielu wypadkach takiej zabawie towarzyszy warczenie, będące wynikiem ekscytacji a nie agresji.

 


Fot. Zabawa w siłowanie się; psie zapasy (zdjęcia dzięki uprzejmości Aleksandry Chmielarz)

 

 

 

Taki rodzaj zabaw typowy jest także dla śmiałych szczeniąt, które nie znają  jeszcze granic. Bawiąc się w ten sposób z młodymi w swoim wieku bywają bardzo brutalne, nie hamują gryzienia sprawdzając dokąd mogą się posunąć. Zabawa ze stabilnym emocjonalnie, społecznym dorosłym osobnikiem uczy je zasad gromadnych, ponieważ dorosły pies nie pozwoli na silne gryzienie ani na naprawdę agresywne przepychanki.

 


Fot. Próba założenia łap na głowę starszego osobnika; dorosły pies wysyła czytelne CS, dając do zrozumienia, że taka zabawa jest nieakceptowalna

 

 

Wiele razy obserwowałam zapasy na leżąco, kiedy psy przewracały się na boki w starciu i zostając w tej pozycji kontynuowały zabawę turlając się, podgryzając i zakładając na siebie łapy.

 


Fot. Zapasy na leżąco

 

 

 

Jeśli któryś pies ma przedmiot, np. piłkę czy patyk, może prezentować go drugiemu psu. Często dochodzi do gonitw i prób odebrania przedmiotu, które mogą przerodzić się w zabawę w przeciągnie.

 


Czarny pies prezentuje trzcinkę w pysku zachęcając do gonienia owczarka z prawej strony

 

 

 

Błędem ludzi w odczytywaniu psich sygnałów zaproszenia do kontaktu, jest uznawanie za próbę „zdominowania” człowieka kładzenia łapy na kolanach właściciela. Nie jest to znak dominacyjny, bowiem pies i człowiek nie tworzą stada, więc zależności hierarchiczne nie występują pomiędzy nimi. Niestety wciąż są osoby, które uznają, że skoro pies nie może dosięgnąć karku właściciela, to w zamian kładzie mu łapę na udo, aby pokazać  mu swoją wyższość. Nie jest to myślenie godne człowieka mającego dostęp do współczesnej wiedzy.

 

Aneta Awtoniuk
behawiorysta, terapeuta zachowań psów, trener psów, szkoła dla psów Azorres

 

 

www.wychowujenietresuje.pl

 

Poleca nauczyciel przedszkola mgr Danuta Maciaszek

 

„Matematyka dla przedszkolaków”

Jak powszechnie wiadomo „Matematyka jest królową nauk”. Stanowi podstawę

rozwoju cywilizacji. Rozumienie jej jest wielką umiejętnością, zaś stosowanie

wielkim osiągnięciem prowadzącym do rozwoju w każdej dziedzinie życia. W wieku

przedszkolnym dziecko rozwija się najintensywniej. Chłonie wiedzę, nabywa

umiejętności i rozwija zainteresowania czy zdolności. Tym czynnościom towarzyszą

procesy myślenia, takie jak: analiza, synteza, porównywanie, uogólnianie czy

wnioskowanie. W wyniku tych procesów powstają w umyśle człowieka produkty,

które określane są jako „pojęcia”. Zatem myślenie to sposób na poznanie

rzeczywistego świata. To czynność umysłowa, gdzie spostrzeżenia dawniej odbierane

oraz ich wyobrażenia ulegają przetworzeniu i umożliwiają dostrzeganie stosunków

między przedmiotami i zjawiskami. Każde dziecko ma swój własny rytm i tempo

rozwoju, które uwarunkowane są czynnikami biologicznymi i środowiskowymi. W

przedszkolu mamy do czynienia z dziećmi zarówno tymi, u których obserwujemy

przyspieszony rozwój, jak i z tymi, których charakteryzują niedobory rozwojowe. Ta

różnorodność skłania nauczycieli do poszukiwań rozwiązań dostosowanych do

indywidualnego rozwoju dziecka. W wieku przedszkolnym kształtują się nawyki i

rozwijają umiejętności przydatne w dalszym życiu każdego człowieka. Wśród tych

umiejętności istotne są umiejętności matematyczne. Rozwijanie tych umiejętności

stało się tematem badań prof. E. Gruszczyk –Kolczyńskiej, która wraz z E. Zielińską

od końca lat osiemdziesiątych ubiegłego stulecia zajęła się koncepcją wspomagania

rozwoju umysłowego dzieci wraz z edukacją matematyczną. Badając zjawisko

niepowodzenia w uczeniu się matematyki oraz obserwując dzieci w trakcie zajęć prof.

E. Gruszczyk – Kolczyńska doszła do wniosku, że warto pokusić się o opracowanie

programu, którego realizacja pozwoli każdemu dziecku poradzić sobie z zadaniem

matematycznym o różnym stopniu trudności. Stawiając na mądrze organizowany

proces uczenia się dzieci, autorka wskazuje na budulec, jakim jest osobiste

doświadczenie dziecka, z którego dziecięcy umysł tworzy pojęcia i umiejętności.

Liczne opracowania pani prof. E. Gruszczyk –Kolczyńskiej stały się dla nas punktem

wyjścia i impulsem do podjęcia działań na terenie naszego przedszkola w zakresie

rozwijania pojęć matematycznych. Uważamy, że jest to świetny program, którego

realizacja sprawia, że uczenie się matematyki staje się przyjemne, a dzieci wręcz

uwielbiają te zajęcia.

TEORETYCZNE PODSTAWY DZIECIĘCEGO

MYŚLENIA MATEMATYCZNEGO

Z badań nad zjawiskami niepowodzeń w uczeniu się matematyki wynika, że doznają

ich dzieci, które rozpoczynają systematyczną edukację matematyczną bez koniecznej

do uczenia się matematyki dojrzałości psychicznej. Dzieci te są niejako „skazane” na

niepowodzenia w opanowaniu podstawowych pojęć i umiejętności matematycznych.

Tendencje do kształtowania pojęć i umiejętności matematycznych bez wcześniejszego

zadbania, aby uzyskały one należytą wrażliwość i podatność konieczną do uczenia się

matematyki, wynika niewątpliwie z faktu, iż problem dojrzałości psychicznej dzieci

do uczenia się matematyki jest stosunkowo mało znany. Systematyczną naukę

matematyki u dzieci można rozpocząć wówczas, gdy osiągną one odpowiedni poziom

rozwoju umysłowego, w rezultacie, którego po prostu chcą się nauczyć liczyć i

potrafią pojąć sens najprostszych pojęć matematycznych, a tak że mogą sprostać

napięciom emocjonalnym, które wiążą się z uczeniem matematyki.

Edyta Gruszczyk – Kolczyńska na podstawie własnych badań, a także stanu wiedzy o

rozwoju dziecka proponuje, aby na dojrzałość do uczenia się matematyki składały się

następujące elementy:

•Odpowiedni poziom operacyjnego rozumowania.

•Świadomość, w jaki sposób należy poprawnie liczyć przedmioty.

•Stosunkowo wysoki poziom odporności emocjonalnej na sytuacje trudne.

•Należyta sprawność manualna, precyzja spostrzegania oraz koordynacja wzrokowo –

ruchowa. Pojęcia matematyczne nawet te najprostsze mają charakter operacyjny.

Oznacza to, że rozumienie prowadzące do pojmowania sensu elementarnych pojęć

matematycznych musi być utrzymywane w konwencji operacyjnej, co najmniej na

poziomie konkretnym. Mówią

c dokładniej, istnieje ścisła zależność pomiędzy osiągnięciem przez dziecko

kompetencji w zakresie operacyjnego rozumowania, a efektywnością uczenia się

matematyki. Dlatego głównym wskaźnikiem dojrzałości dzieci do uczenia się

matematyki jest osiągnięcie przez nie rozumowania operacyjnego na poziomie

konkretnym w zakresie umożliwiającym przyswojenie aspektu kardynalnego,

porządkowego i miarowego liczby naturalnej.

Praktyka pedagogiczna, a także wyniki badań dowodzą, że intuicje matematyczne są

dostępne dla dzieci na poziomie przedoperacyjnym. Intuicje te są podstawą

dziecięcego liczenia. Dlatego trzeba pamiętać, aby stosować w skoordynowany sposób

następujące prawidłowości:

•Podczas liczenia należy wskazywać gestem kolejne przedmioty

i wypowiadać stosowny liczebnik (gest wskazywania i liczebnik są przyporządkowane

kolejnym obiektom).

•Przy liczeniu nie można pomijać żadnego przedmiotu, ani

żadnego nie liczyć podwójnie.

•Liczebnik należy wymieniać w stałej kolejności.

•Ostatni z wymienionych liczebników ma specjalne znaczenie, gdyż określa liczbę

liczonych obiektów.

•Wynik liczenia nie zależy od kolejności (np. można liczyć od lewej do prawej lub od

prawej do lewej).

Edukację matematyczną dzieci można podzielić na dwie części. Pierwsza to ta, która

zaczyna się długo przed tym zanim dziecko rozpocznie systematyczną naukę

matematyki i powinna być ona poświęcona dziecięcemu liczeniu

i orientacji przestrzennej. Druga część edukacji to kształtowanie pojęć i umiejętności

matematycznych z zastosowaniem metod operacyjnych.

ROZWÓJ DZIECIĘCEGO LICZENIA

Edukacja matematyczna, rozpoczyna się na długo przedtem, nim dziecko rozpocznie

naukę matematyki w szkole. Szukając jej początków należy sięgnąć do okresu, gdy

dorośli przybliżają dziecku znaczenie poszczególnych słów. Podają lub wskazują

dziecku (palcem, ruchem ręki, skinieniem głowy itp.) jakiś obiekt i wypowiadają

nazwę. Gdy w otoczeniu znajduje się więcej podobnych przedmiotów pokazują je

kolejno (gest, dotyk) i mówią np.: „jabłko i to jabłko”, a zarazem potem „jedno

jabłko” (gest, wskazanie), lub „jeden (gest), dwa (gest), dwa jabłka. Czynią to

wielokrotnie w rozmaitych sytuacjach. Powoli dziecko zaczynać rozumieć, że słów

jeden, dwa, trzy można używać jako zastępczych nazw rozmaitych obiektów. Takiemu

nazywaniu zawsze towarzyszy gest wskazania: ruch ręki, dotknięcie palcem

wskazującym lub dotknięciem, przesunięciem liczonego obiektu. Występuje tutaj

charakterystyczne przyporządkowanie wypowiadanych słów i gestów wskazania z

elementami badanego zbioru. Jest to zalążek, antycypacja relacji równoliczności, która

dziecko za kilka lat ustalać będzie na bazie operacyjnego rozumowania. Na tym

poziomie sprowadza się ono do poczucia „jest tyle przedmiotów, ile gestów i słów”.

Rozliczność występuje tutaj pomiędzy tym, co wewnętrzne (akty psychiczne, których

wyrazem jest gest wskazania i wypowiadane słowo – liczebnik), a tym, co istnieje

zewnętrznie (elementy badanego zbioru). Na tej podstawie kształtuje się w umyśle

dziecka pierwsza intuicja. Taką intuicję posiadają już czterolatki i niektóre trzylatki,

oczywiście w zakresie liczenia zbiorów cztero – pięcioelementowych. Dzieci starsze

liczą, według tej zasady, zbiory o większej liczbie elementów. Na początku dużo

kłopotów sprawia im zapamiętanie kolejnych liczebników, mylą się i wymieniane

kolejno liczebniki nie odpowiadają liczbie przedmiotów. Na przykład w zależności od

tego jak dziecko zapamiętało liczebniki (słowa do liczenia), wskazując przedmioty

mówi „jeden, dwa, trzy, osiem”. Zawsze jednak konsekwentnie respektuje zasadę–

jeden gest jedno słowo przyporządkowane jednemu liczonemu przedmiotowi. Potem

w miarę nabywania wprawy i pamięciowego opanowania liczebników, pomyłek jest

coraz mniej. Kolejna intuicja, którą rozumieją już czterolatki, to zasada kardynalności

będąca naturalną konsekwencją zasady „jeden do jednego”. Na początku, gdy dzieci

mają jeszcze trudności z zapamiętywaniem kolejnych liczebników, obserwujemy

charakterystyczne „pomyłki”. Na przykład licząc elementy zbioru

pięcioelementowego wskazują przedmioty i mówią „jeden, dwa, trzy, osiem”, a

następnie stwierdzają, że „jest osiem”. Okazuje się, że najważniejsza jest dla nich

zasada liczenia, a więc ustalenie równoliczności pomiędzy tym, co wewnętrzne – a

tym, co zewnętrzne, liczone przedmioty. Ta stosunkowo wcześnie przyswojona zasada

liczenia, stanowi zapowiedź, antycypację możliwości intelektualnych typu

operacyjnego, na bazie, których kształtuje się aspekt kardynalny liczby naturalnej. Nie

można jednak utożsamiać tych dwóch intuicji, gdyż ta wcześniejsza bazuje na

rozumowaniu przedoperacyjnym, a ta późniejszą wymaga rozumowania operacyjnego.

Jak odmienne są te strategie rozumowania, można się łatwo przekonać obserwując

sposób ustalania „jest tyle” w następnym zadaniu. Pytając pięciolatka „ile tu jest

klocków?” (dotykając lub przesuwając) klocki i wypowiadając liczebnik. Na końcu,

zgodnie z oczekiwaniami, powie, że jest ich siedem. Wystarczy jednak klocki te

wsypać do pojemnika i spytać „ile jest teraz?”, aby dziecko ponownie dążyło do ich

przeliczenia. Będzie, bowiem przekonane, że wraz ze zmianą przestrzeni zajmowanej

przez klocki zmienia się także ich liczba. Na tym poziomie dziecko wiąże ustalenia

„jest tyle” z przestrzenią zajmowaną przez liczone elementy. Ponadto, aby ustalić „ile

jest” musi każdorazowo, po każdej zmianie, przeliczyć elementy, to jest

przyporządkować im gest i słowo. Dopiero na poziomie operacyjnego rozumowania

dziecko jest zdolne do wnioskowania o stałości elementów w danym zbiorze. Z

używania słów, liczebników jako zastępczych nazw przedmiotów wywodzi się

następna intuicja, która dzieci stosują w liczeniu jeszcze przed osiągnięciem

operacyjnego rozumowania. Jeśli trzeba policzyć elementy jednego zbioru oraz

elementy drugiego zbioru, dziecko liczy je razem nie bacząc na różnice jakościowe.

Zaczyna się tworzyć już wówczas, gdy dorosły wskazuje przedmioty i mówi, na

przykład „to jest kubek mamy, to jest kubek taty, a to jest twój kubek”, potem

wskazuje te same kubki i mówi „raz, dwa, trzy” lub „ten pierwszy jest mamy, ten

drugi jest taty, a ten trzeci jest twój”. Wskazując kolejno przedmioty dorosły użył

nazw przedmiotów – potem zaimka wskazującego – ten, a jeszcze później liczebnika.

W liczebniku przedmiotów ogromnie ważne jest także miejsce, na którym się

znajdują. Wspólne terytorium jest ważniejsze niż cechy jako częściowe liczonych

przedmiotów. Zwykle przestrzeń, na której znajdują się przedmioty „do policzenia”,

zostaje jeszcze podkreślona odpowiednim gestem „policzymy teraz to wszystko (gest),

co znajduje się na stole”. Dlatego kiedy dziecko ma policzyć to, co znajduje się na

półce – a tam są auta, pajacyk i lalka – korzysta z przedstawionych doświadczeń i

liczy razem wszystkie zabawki wskazując je kolejno i wypowiadając kolejno

liczebnik, a gdy spytamy „ile?”, odpowie „cztery”. Już czteroletnie dzieci dysponują

„intuicją”, że „dodając” zwiększamy, a „odejmując” zmniejszamy liczbę elementów w

zbiorze. W takich zbiorach efekt dodawania lub zabrania jednego, dwóch lub trzech

elementów, jest uchwytny wzrokowo. Mimo to wszystkie dzieci dążą do ponownego

przeliczania elementów w zbiorach po dokonanej zmianie dodawania lub zabrania np.

dwóch elementów. Chcąc, bowiem ustalić „ile jest teraz”, a mogą to uczynić poprzez

przyporządkowanie każdemu elementowi rozpatrywanego zbioru jednego swego

gestu, słowa – liczebnika. Po takim doświadczeniu są pewne, że teraz jest więcej, (bo

dodano) lub mniej, (bo odjęto). Taką spontaniczną wiedzę arytmetyczną zdobywają

dzieci spontanicznie pod kierunkiem dorosłych, jeszcze przed rozpoczęciem

systematycznej edukacji matematycznej. Pomiędzy 2 a 7 rokiem życia dziecko

znajduje się w okresie rozumowania przedoperacyjnego. Jest to czas potrzebny na

przygotowanie i dojrzewanie operacji konkretnych, a także na niezwykle intensywny

rozwój mowy i zdolności posługiwania się symbolami językowymi. W tym okresie

dziecko bada, poznaje i wyjaśnia otaczający świat przez pryzmat własnych doznań

i z punktu widzenia swych potrzeb. Swoją działalność intelektualną realizuje w

połączeniu z wykonywanymi czynnościami. Dobrym przykładem takiego myślenia

dzieci jest właśnie ich sposób liczenia. Liczone obiekty muszą znajdować się w

zakresie rąk lub wzroku i jest to warunek wypowiadania słów – liczebników. Ważną

rolę odgrywają tu spostrzegania wzrokowe są, bowiem podstawą do wnioskowania o

liczbie przedmiotów. Okres operacji konkretnych pojawia się w momencie, gdy w

rozumowaniu dziecka wystąpią pierwsze operacje, a więc działania przeprowadzone

tylko w umyśle. Początek tego okresu ma miejsce między 6 a 7 rokiem życia
przyporządkowanie elementom jednego zbioru po jednym elemencie z drugiego

zbioru (jeden do jednego) i to zarówno w działaniach wykonywanych na przedmiotach

jak i w wyobraźni.

 

Poleca: mgr Danuta Maciaszek – nauczycielka przedszkola